Czym dla luteran jest Sakrament Ołtarza?

Podczas, gdy katolicyzm i prawosławie są stosunkowo dość jednolite teologicznie, protestantyzm dzieli się teologicznie na kilka wyznań. Najbardziej teologicznie podzielony jest protestantyzm, jeśli chodzi o naukę o sakramentach: Sakrament Chrztu Świętego i Sakrament Ołtarza.

Jeśli chodzi o Sakrament Eucharystii najbardziej zbliżony do prawosławia i katolicyzmu jest luteranizm, pośrodku jest anglikanizm, kalwinizm i metodyzm, a na przeciwległym krańcu zwinglianizm z tzw. Kościołami ewangelikalnymi.
 

Luterańska nauka o Eucharystii

Na pytanie: Co to jest Sakrament Ołtarza?, ks. dr Marcin Luter w swoim Małym Katechizmie odpowiada: Jest to prawdziwe ciało i prawdziwa krew Pana naszego Jezusa Chrystusa, pod chlebem i winem nam chrześcijanom do spożywania i picia przez samego Chrystusa ustanowione." Luter ani na chwilę nie wątpił, że w tym Sakramencie jesteśmy uczestnikami prawdziwego ciała i krwi Chrystusa, że w nim realnie, substancjalnie i rzeczywiście obecny jest ukrzyżowany i zmartwychwstały Jezus Chrystus. Dla Lutra i dla jego współwyznawców “w", “z", “pod" postaciami chleba i wina jest obecny prawdziwie, realnie i substancjalnie Jezus Chrystus ukrzyżowany i zmartwychwstały. On w Wieczerzy Świętej jest obecny nie tylko subiektywnie w wierze, ale także obiektywnie w chlebie i winie.

Oczywiście księgi wyznaniowe luteranizmu mocno podkreślają konieczność udzielania wszystkim Eucharystii pod dwiema postaciami, jak ją ustanowił Chrystus i nakazał: Pijcie z niego wszyscy.

Dogmatyka luterańska, zwłaszcza chrystologia naucza, że na podstawie nauki o Ubiquitas Corporis Christi - “wszechobecności ciała Chrystusowego", ciało Chrystusa jest wszechobecne, a więc także w chlebie i winie poświęconym Słowem Chrystusa, wypowiedzianym w Wieczerniku, które wypowiada z polecenia i w miejsce Chrystusa osoba ustanowiona przez Kościół przez modlitwę do Ducha Świętego i włożenie rąk biskupa.

Słowa konsekracji wzięte z Ewangelii i z Pierwszego Listu św. Pawła do Koryntian wypowiada w czasie liturgii każdy ewangelicki biskup lub ksiądz: “Pan nasz Jezus Chrystus, tej nocy, której był wydany wziął chleb i podziękowawszy łamał i dawał uczniom Swoim, mówiąc: “Bierzcie, jedzcie, to jest † ciało Moje, które się za was wydaje. To czyńcie na pamiątkę Moją". Podobnie, gdy było po Wieczerzy, wziął i kielich, a podziękowawszy dał im, mówiąc: “Bierzcie i pijcie z niego wszyscy, ten kielich jest to nowe przymierze we † krwi Mojej, która się za was i za wielu wylewa na odpuszczenie grzechów. To czyńcie, ilekroć pić będziecie na pamiątkę Moją".

Kościół luterański uważa, że tak ustanowiony i podawany Sakrament Ciała i Krwi Pańskiej, w którym obecny jest prawdziwie Chrystus, jest udzielany zarówno wierzącym jak i niewierzącym, z tym że wierzącym ku zbawieniu, a niewierzącym ku potępieniu (por 1 Kor 11, 27-28). Luter naucza, że Sakrament ten służy ku zbawieniu tylko tym, którzy mają wiarę w te słowa Pana “za was się wydaje - za was się wylewa". Tylko ci dostępują odpuszczenia grzechów, a gdzie jest grzechów odpuszczenie, tam jest życie i zbawienie.

Czym jest dla luteran Eucharystia?

Ona odnawia wspólnotę z ukrzyżowanym i zmartwychwstałym Chrystusem. Jest zapewnieniem życia wiecznego, daje odpuszczenie grzechów i zbawienie, ale też jest sakramentem, który odnawia wspólnotę pomiędzy braćmi i siostrami Jezusa Chrystusa (por. J 6,53-57). Eucharystia jest Wieczerzą jedności pomiędzy poszczególnymi wierzącymi i całym Kościołem. Dlatego nigdzie podział Kościoła nie jest tak boleśnie odczuwalny, jak właśnie podczas wspólnej Komunii Świętej. Dla luteran Sakrament ten daje przedsmak życia wiecznego, a (…) przeszłe i przyszłe wydarzenie zbawcze staje się dla nas teraźniejszością. Dlatego w luterańskiej liturgii eucharystycznej często wypowiadane są słowa jednej z 15 modlitw eucharystycznych: …Prosimy Cię: Poświęć nas sobie na własność, zachowaj w jednomyślności i braterstwie, w pokorze i cierpliwości. Buduj Kościół Swój, jedyny, święty, powszechny, zgromadź w nim wiernych ze wszystkich stron świata i ze wszystkich narodów, i daj nam oglądać jasność oblicza Twego na wieki, gdy powtórnie do nas przyjdziesz. Przemija, bowiem świat, ale trwa Królestwo Twoje na wieki. Dlatego prosimy: Przyjdź rychło, Panie! Podobna myśl wyrażona jest w jednej z modlitw po konsekracji chleba i wina (Anamneza): …Prosimy Cię, spraw, aby wszyscy, którzy przyjmują Jego ciało i krew stali się jednym ciałem w Chrystusie. Zgromadź Swój Kościół ze wszystkich stron świata i ze wszystkich narodów, abyśmy wraz ze wszystkimi wierzącymi mogli obchodzić wielką ucztę radości w Twoim Królestwie…