"Jeden z największych cudów XX wieku"

Polska transformacja to "jeden z największych politycznych cudów XX wieku" - powiedział amerykański filozof, politolog i ekonomista Francis Fukuyama w czwartek w Gdańsku podczas międzynarodowej konferencji "Europa i świat 30 lat po zwycięstwie polskiej Solidarności".

Politolog, autor koncepcji "końca historii", zwrócił uwagę, że system totalitarny chciał kontrolować nie tylko sferę polityczną czy gospodarczą, ale całość życia obywateli aż do poziomu rodziny. - Ambicja systemów totalitarnych polegała na tym, by wpływać na jednostki tak, by zniszczyć społeczeństwo obywatelskie, żeby nie doszło do powstania niezależnych organizacji, żeby znikła nić zaufania pomiędzy obywatelami - powiedział. Jak ocenił, komunizm był systemem politycznym, który "w sposób celowy i przemyślany chciał wyeliminować zaufanie pomiędzy obywatelami".

Podkreślił, że Solidarność spowodowała, iż dążenie władz komunistycznych do rozbicia jednostek i uniemożliwienia im organizowania się, zakończyło się porażką. Zwrócił uwagę, że "ziarno społeczeństwa obywatelskiego zostało w Polsce zasiane już w 1956", kiedy to - ocenił - złagodzeniu uległa forma komunizmu.

- Koncepcja Solidarności oraz idea, że na poziomie lokalnym ludzie powinni mieć prawo do organizowania się, miały znaczenie krytyczne, bo to one udaremniły komunizm i pobiły go - powiedział.

Jak zaznaczył, kraje postkomunistyczne często borykają się obecnie z problemem deficytu wzajemnego zaufania obywateli do siebie oraz deficytem zaufania obywateli do władzy. W ocenie Fukuyamy w Polsce obecna jest jednak "prawdziwa, rzeczywista forma solidarności, której chyba nie da się zauważyć w byłych republikach radzieckich".

Jednocześnie zwrócił uwagę na potrzebę wsparcia organizacji pozarządowych w naszym kraju oraz na świecie.