Umiejętności finansowe polskich uczniów

Umiejętności finansowe polskich uczniów
(fot. Fotero / Foter / CC BY-NC 2.0)
PAP / kn

Średni wynik polskich gimnazjalistów w międzynarodowym badaniu umiejętności finansowych - 510 punktów - jest nieco powyżej średniej dla krajów OECD, wynoszącej 500 punktów. Badanie to towarzyszyło ostatniej edycji badania umiejętności 15-latków PISA.

W badaniu umiejętności finansowych (financial literacy) chodziło o sprawdzenie wiedzy uczniów na temat finansów osobistych oraz umiejętności jej wykorzystania.
Było to pierwsze porównawcze międzynarodowe badanie i pierwsze w Polsce dotyczące tego zakresu umiejętności. W badaniu brało udział tylko 18 krajów i regionów świata z 65 uczestniczących w PISA, w tym 13 należących do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju - OECD.
Najlepsze wyniki uzyskali uczniowie z Szanghaju - 603 punkty. Wyniki wyższe niż polscy gimnazjaliści uzyskali także ich rówieśnicy z Belgii (541 punktów), Estonii (529), Australii (526), Nowej Zelandii (520) i Czech (513).
Wyniki na poziomie średniej mają uczniowie z Łotwy (501) i Stanów Zjednoczonych (492), a wyniki poniżej średniej uczniowie z Rosji (486), Francji (486), Słowenii (485), Hiszpanii (484), Chorwacji (480), Izraela (476), Słowacji (470), Włoch (466) i Kolumbii (379).
Omawiając wyniki prof. Krzysztof Spalik z Instytutu Badań Edukacyjnych zwrócił uwagę, że wśród naszych 15-latków jest mniej uczniów o najniższych kompetencjach finansowych niż średnio ma to miejsce w krajach OECD (Polska - 9 proc., OECD - 14,6 proc.); jest też mniej tych, którzy wykazali się najwyższymi kompetencjami (Polska - 19,7 proc., OECD - 21,2 proc.).
Wśród mierzonych w badaniu treści wyróżniono cztery obszary: pieniądze i transakcje, planowanie i zarządzanie finansami, ryzyko i nagroda oraz finanse. Dotyczyły one m.in. świadomości istnienia różnych form środków płatniczych i sposobu ich wykorzystywania, planowania i zarządzania0, przychodami krótko- i długoterminowymi, zarządzania ryzykiem oraz wiedzy na temat podstawowych praw konsumentów na rynku finansowym. 
Badano m.in. umiejętność rozpoznawania informacji finansowych, analizowania ich i podejmowania działań w zakresie finansów.
"To nie są umiejętności szkolne. Warto podkreślić, że polscy 15-latkowie nie mają jeszcze formalnego wykształcenia w tej dziedzinie; przedmiot szkolny +podstawy przedsiębiorczości+ jest dopiero w szkole ponadgimnazjalnej. Tak, więc umiejętności finansowe, jakie mają, nabywają na uboczu nauki innych przedmiotów, np. matematyki czy wiedzy o społeczeństwie, czy też nabywają w codziennym życiu" - zaznaczył Spalik. 
Przy okazji badania robiono też badanie ankietowe. Pokazało ono np., że 82 proc. polskich gimnazjalistów otrzymuje pieniądze od przyjaciół i krewnych w formie prezentu, a 57 proc. w formie kieszonkowego bez konieczności wykonywania w zamian prac domowych, a w przypadku 35 proc. kieszonkowe jest powiązane z regularnym wykonywaniem prac domowych. 
Okazało się też, że własne konto w banku ma 15 proc. polskich 15-latków, podczas gdy średnia dla krajów OECD to 58 proc.  
Według Spalika, choć uczniowie, którzy mają własne konto uzyskali wyższe wyniki, to niekoniecznie ich umiejętności są związane bezpośrednio z tym faktem. Jego zdaniem, bardziej wynika to stąd, że konta mają ci uczniowie, których rodziny prowadzą więcej rozmów na tematy związane z finansami i zarządzaniem nimi.
Spalik zwrócił za to uwagę na silną korelację wyników z miejscem zamieszkania uczniów. W Polsce średni wynik uczniów mieszkających w dużych miastach (powyżej 100 tys. mieszkańców) to 532 punkty, uczniów uczęszczających do szkół w miastach od 3 tys. do 100 tys. mieszkańców - 515 punktów i mieszkających na wsi - 490 punktów. 
Podobne, duże różnice w wynikach w zależności od miejsca zamieszkania ucznia były widoczne we wszystkich krajach biorących udział w badaniu.
Badanie Programu Międzynarodowej Oceny Uczniów (PISA - Programme for International Student Assessment) prowadzone pod auspicjami Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju OECD to najważniejsze i największe badanie edukacyjne na świecie. Przeprowadzane jest cyklicznie co trzy lata począwszy od 2000 r. Celem badania jest sprawdzenie, czy 15-latkowe (w wielu krajach w tym wieku kończy się obowiązkową naukę) mają wiedzę i umiejętności, by dalej radzić sobie w życiu.
W każdej edycji badania PISA sprawdzane są trzy umiejętności 15-latków: czytanie i interpretacja, rozwiązywanie problemów matematycznych oraz rozumowanie w naukach przyrodniczych. W ostatniej edycji, zrealizowanej w 2012 r., uczestniczyło 65 krajów i regionów świata. Polscy uczniowie znaleźli się w niej w czołówce krajów Unii Europejskiej we wszystkich trzech badanych dziedzinach.

DEON.PL POLECA

Tworzymy DEON.pl dla Ciebie
Tu możesz nas wesprzeć.

Skomentuj artykuł

Umiejętności finansowe polskich uczniów
Wystąpił problem podczas pobierania komentarzy.
Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu.