"Złote czasy Rzeczypospolitej" w Madrycie

Do 4 września w madryckim Pałacu Królewskim czynna jest wystawa prezentująca dokonania kultury i sztuki Rzeczypospolitej od czasów panowania Kazimierza Wielkiego do utraty niepodległości w 1795 roku. Wystawę otwarli król Hiszpanii Juan Carlos oraz prezydent Polski Bronisław Komorowski, którzy objęli wydarzenie patronatem honorowym.

Wystawa prezentuje 200 obiektów eksponowanych w 11 salach madryckiego pałacu. Zabytki pochodzą ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie, a także z innych polskich muzeów oraz z kościołów.

Perłą wystawy w Hiszpanii jest arcydzieło Leonarda da Vinci "Dama z gronostajem", jednak wśród eksponatów znajduje się wiele cennych zabytków z kolejnych epok. W Hiszpanii prezentowane są m.in.: obraz z początku XVI wieku przedstawiający św. Stanisława, renesansowy portret zbiorowy Jagiellonów, namalowany w warsztacie Łukasza Cranacha młodszego oraz portret króla Stefana Batorego autorstwa Marcina Kobera.

Niejednego zadziwi "Taniec śmierci" czy portrety trumienne. Ponadto, goście królewskiego pałacu mogą zobaczyć arras z serii stanowiącej replikę cyklu "Dzieje Noego", który po raz pierwszy został wykonany w Brukseli około 1550 roku dla króla Polski Zygmunta II Augusta Jagiellona, a także oprawę książki wyhaftowaną w XVI wieku przez królową Annę Jagiellonkę.

Wystawa obejmuje również gotyckie berło Uniwersytetu Jagiellońskiego i pierwsze wydanie dzieła Mikołaja Kopernika "De revolutionibus orbium coelestium" ("O obrotach ciał niebieskich"), w którym astronom wyłożył swoją teorię heliocentrycznej budowy wszechświata.

Egzemplarz prezentowany na wystawie był własnością Zygmunta II Augusta (1520-1572), o czym świadczy napis wytłoczony na okładzinie dolnej oraz superekslibris herbowy na okładzinie górnej: "SIGISMVNDI AVGVSTI REGIS POLONIAE MONVMENTVM. 1551".

Ekspozycja prezentuje także dwa obrazy atorstwa włoskiego malarza Marcello Bacciarellego (1731-1818), który był nadwornym malarzem króla Stanisława Augusta Poniatowskiego (1732-1798). Dla króla namalował m.in. "Portret alegoryczny Stanisława Augusta z klepsydrą" i wielokrotnie kopiowany "Portret w stroju koronacyjnym".

Znajdująca się w kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie i eksponowana na wystawie autorska replika Bacciarellego różni się od oryginału. Artysta wybrał najważniejszy fragment obrazu - ukazał postać króla do kolan, z regaliami i orderami, w płaszczu królewskim, na architektonicznym tle.