"Oswajanie Jerozolimy" w Krakowie

Kilkadziesiąt oryginalnych dziewiętnastowiecznych fotografii Jerozolimy ze zbiorów izraelskiego antykwariusza Abrahama Madeiskera prezentuje wystawa "Oswajanie Jerozolimy. Fotografie 1857 - 1900", którą w niedzielę otwarto w Muzeum Etnograficznym w Krakowie.

Autorami pożółkłych, czarno-białych zdjęć sprzed ponad wieku jest grupa ok. dziesięciu fotografów, którym udało się utrwalić obraz miasta nieco inny od znanego obecnie. Tamta Jerozolima sprawia wrażenie opuszczonej i jakby zapomnianej.

Na fotografiach otoczonego przez pustynię kamiennego miasta prawie nie ma ludzi. Pośród niszczejących budowli, które zaświadczają o burzliwych - sięgających prawie trzech tysięcy lat - losach tego biblijnego miasta, zobaczyć można co najwyżej pojedynczych autochtonów. Tamta Jerozolima jeszcze czeka na odkrycie przez turystów.

Najczęstszym tematem prezentowanych zdjęć są miejsca znane z Biblii, takie jak Góra Oliwna, droga do Betlejem, Via Dolorosa albo - jak głosi jeden z podpisów z epoki - "Miejsce, w którym Jezus Chrystus przepowiedział zburzenie Jerozolimy".

Uzupełnieniem wystawy jest film, na którym jerozolimski antykwariusz opowiada o swojej pasji kolekcjonerskiej i swoim mieście. Madeisker podkreśla też, że zdjęcia te są również świadectwem rozwijającej się wówczas - i wcale niełatwej w tamtych realiach - sztuki fotografii. Zestawia je z dzisiejszą techniką cyfrowej fotografii, którą posługuje się mrowie turystów przemierzających każdego dnia uliczki Jerozolimy.

Antykwariusz objaśnia, że pierwsze obrazy Jerozolimy powstawały na dużych szklanych negatywach. Płyty ze szkła transportowane były w pudłach na grzbietach mułów, które w kamienistym terenie podążały za fotografującym. Negatywy często się tłukły. Zdjęcia wywoływano bez użycia elektryczności, wykorzystując światło słoneczne i bez bieżącej wody, której niedostatek objawia się dziś żółknięciem odbitek. "Móc dotknąć oryginalnego zdjęcia z tamtych czasów to magia" - podsumowuje kolekcjoner.

Wystawę, zorganizowaną przez krakowskie Muzeum Etnograficzne oraz Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej, można oglądać do 28 listopada.

Autorami prezentowanych zdjęć są: Feliks Bonfils, Maison Bonfils, Tancrede Dumas, Francis Firth, Frank Mason Good, James Robertson, C.&G. Zangaki oraz fotografowie American Colony.