Prof. Grabowska: sekularyzacja w Polsce już nie pełznie, ale przechodzi w kłus

Prof. Grabowska: sekularyzacja w Polsce już nie pełznie, ale przechodzi w kłus
Zdjęcie ilustracyjne (fot. unsplash.com)
KAI / kk

Znaczące osłabienie przekazu wiary w rodzinach, spadek atrakcyjności lekcji religii w szkole, osłabienie więzi z Kościołem – to zdaniem dyrektor CBOS, główne przyczyny odchodzenia młodych Polaków od wiary i praktyk religijnych. "Wielu młodych nie daje już Kościołowi szansy" - dodaje badaczka.

Podczas konferencji, na której zaprezentowano raport KAI pt. „Kościół w Polsce”, prof. Mirosława Grabowska podkreśliła, że w najmłodszych pokoleniach sekularyzacja już nie „pełza” ale „idzie stępa” a nawet „przechodzi w kłus”.

Słaby przekaz wiary w rodzinach

Dyrektor CBOS zwróciła uwagę przede wszystkim na osłabienie przekazu wiary w rodzinach. Odwołując się do badań, w ramach których zadawano pytanie młodym, na czym zależy ich rodzicom, podkreśliła, że w ciągu 20 lat odsetek osób, deklarujących, że ich rodzicom zależy na tym, by chodzili do kościoła zmalał o ok. 20 punktów procentowych (z 52 proc. W 1998 r. do 30 proc w 2016 r. ). Podkreśliła, że nie zaobserwowano takich zmian jeśli chodzi o inne wymagania rodziców, np. co do nauki, podjęcia studiów, dbania o porządek czy zaangażowania w prace domowe.

Badaczka zwróciła uwagę, że w tym kontekście być może znaczenie mają również zmiany społeczne i demograficzne związane z brakiem obecności babć w rodzinach i zmniejszeniem ich wpływu na wychowanie dzieci.

Nieatrakcyjna katecheza szkolna

Prof. Grabowska mówiła również o spadku atrakcyjności lekcji religii w szkole, co przekłada się na spadek uczestnictwa w tych lekcjach. Przypomniała, że w latach 2003 – 2010 ok. 90 proc. młodzieży z ostatnich klas szkół ponadgimnazjalnych uczestniczyło w szkolnej katechezie, podczas, gdy w 2018 r. było to ok. 70 proc.

Odwołując się do badań prof. Grabowska zwróciła uwagę, że w starszych pokoleniach deklaracje wiary praktycznie nie słabną a deklaracje praktyk obniżają się w niewielkim stopniu. Zupełnie inaczej wygląda to już w młodszych pokoleniach z zwłaszcza w pokoleniu osób urodzonych już po 1992 – procesy laicyzacji i sekularyzacji przebiegają już w nim bardzo dynamicznie. Badaczka przypomniała, że w 2018 r. ok. 50 proc. młodych w ogóle nie praktykowało. Wśród pokolenia milenialsów w ostatnich dwudziestu latach nastąpił zdecydowany spadek uczestnictwa w praktykach religijnych (z 70 do 40%), zaś w młodszym pokoleniu tempo spadku jest jeszcze większe, bo w ciągu ośmiu lat uczestnictwo spadło z około 60% do 35%. Jak podkreśliła badaczka, wielu tych młodych nie daje już Kościołowi szansy.

Sekularyzacja już nie pełznie

Nawiązując do terminu „pełzającej sekularyzacji”, którym zwykło się określać procesy laicyzacyjne w Polsce powiedziała, że w najmłodszych pokoleniach sekularyzacja już nie „pełznie” ale „idzie stępa” a może już nawet „przechodzi w kłus”.

Odpowiadając na pytanie o charakter tych procesów na tle procesów laicyzacyjnych w Europie, stwierdziła, że być może ze względu na rozmaite uwarunkowania historyczne i społeczne w Polce doświadczymy raczej laicyzacji na wzór włoski, gdzie wciąż utrzymuje się względnie wysoki poziom deklaracji wiary i praktyk religijnych. – Zapewne wciąż będziemy wyróżniać się na tle Europy, choć procent ludzi wierzących nie będzie już sięgać 90 proc. lecz będzie dużo niższy – powiedziała dyrektor CBOS, zaznaczając, że trudno oczywiście do końca te procesy przewidzieć.

Przypomniała jednak, że w Irlandii, kraju, gdzie dokonała się gwałtowna sekularyzacja w trakcie połowy pokolenia, miał na to wpływ splot wielu specyficznych czynników, m.in. skandale związane z wykorzystywaniem seksualnym nieletnich ale również nagły, bezprecedensowy wzrost zamożności.

źródło: KAI / kk

Tworzymy DEON.pl dla Ciebie
Tu możesz nas wesprzeć.
ks. Damian Wyżkiewicz CM, Dawid Gospodarek

Temat lekcji religii raz po raz wchodzi do debaty publicznej, za każdym razem rozpalając społeczne emocje.

W wielu z nas narasta irytacja na obecny stan rzeczy - oddalenie treści przekazywanych podczas katechezy od faktycznych wyzwań,...

Skomentuj artykuł

Prof. Grabowska: sekularyzacja w Polsce już nie pełznie, ale przechodzi w kłus
Wystąpił problem podczas pobierania komentarzy.
Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu.