Łódź: obchody 76. rocznicy likwidacji obozu Romów. Naziści zamordowali tam ponad 2600 dzieci

Wywózka dzieci z żydowskiego sierocińca w Marysinie do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (fot. domena publiczna)

W 76. rocznicę likwidacji obozu cygańskiego działającego w Litzmannstadt Getto odbyła się w Łodzi uroczystość upamiętniająca jego ofiary.

 

W styczniu 1942 roku Niemcy wywieźli z getta ponad 4 tys. Romów i Sinti; więźniowie trafili do Chełmna nad Nerem, gdzie wszyscy zostali zagazowani.

 

"Zimno, głód, choroby, cierpienie, poniżenie, zagłada, śmierć - te słowa niezależnie od upływu lat przywołują ludzką tragedię, która dotknęła 5 tys. Romów i Sinti przywiezionych pod koniec 1941 roku z pogranicza austriacko-węgierskiego do Litzmannstadt Getto. Złowroga cisza zapanowała zaledwie kilka tygodni później, gdy pozostali przy życiu zostali wywiezieni do obozu w Chełmnie nad Nerem i zgładzeni. Każdego roku w styczniu nasze uroczystości przy starej kuźni udowadniają, że pamięć o tamtych tragicznych wydarzeniach wciąż brzmi w naszych sercach i zapisana jest w pamięci Łodzi" - podkreślił wiceprezydent Łodzi Krzysztof Piątkowski.

 

Zdaniem Piątkowskiego, pamięć o ofiarach przestrzega przed okrucieństwem wojny i rasizmem, brakiem tolerancji i nienawiścią. "Historia Litzmannstadt Getto uczy, że zdobycze cywilizacji, które wydają się trwałe i nienaruszalne, są w istocie dość kruche w obliczu zagrożeń wojny" - zaznaczył.

 

Uroczystości z udziałem przedstawicieli stowarzyszeń romskich, ambasad Austrii, i Niemiec oraz władz lokalnych i regionalnych odbyły się w czwartek przed budynkiem dawnej kuźni, która w Litzmannstadt Getto znajdowała się przy wejściu do obozu cygańskiego, utworzonego w listopadzie 1941 roku. Trafiło do niego ponad 5 tys. Romów i Sinti - w tym ok. 2,6 tys. dzieci do 15. roku życia - przywiezionych przez hitlerowców z Burgerlandu na terenie Austrii.

 

Obóz cygański istniał niecałe trzy miesiące. Składało się na niego kilkanaście budynków pozbawionych jakiegokolwiek wyposażenia; stłoczeni w nich Romowie cierpieli z braku jedzenia, ogrzewania i odpowiedniej ilości wody pitnej. Obóz od getta oddzielały podwójne zasieki z drutu kolczastego i głęboka fosa; okna zabito deskami.

 

W obozie bardzo szybko wybuchła epidemia tyfusu, która zabiła ponad 700 osób. Wśród śmiertelnych ofiar choroby był też komendant obozu SS-Oberscharfuehrer Eugen Jansen, który zaraził się podczas inspekcji. Jego śmierć i obawa przed rozprzestrzenieniem się tyfusu na aryjską stronę spowodowały, że władze niemieckie podjęły decyzję o likwidacji obozu.

 

Od 5 do 12 stycznia 1942 roku 4,3 tys. mężczyzn, kobiet i dzieci wywieziono do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem, gdzie zostali zagazowani w przystosowanych do masowych mordów samochodach. Zginęli tam wszyscy więźniowie obozu cygańskiego.

 

"Jesteśmy tu nie tylko po to, by oddać hołd ofiarom, ale by pamiętać i przestrzegać przed powtórzeniem tej historii. Jako wnuczka więźniarki Ravensbruck i Oświęcimia, a także jako katoliczka i po prostu człowiek, muszę powiedzieć, że boimy się, że ona się powtórzy" - powiedziała prezes Stowarzyszenia Centrum Doradztwa i Informacji dla Romów w Polsce Krystyna Markowska.

 

Jak dodała, w przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się nacjonalistyczne hasła czy znaki jak np. podniesienie ręki w hitlerowskim pozdrowieniu, które bardzo niepokoją mniejszości narodowe w Polsce.

 

"Naszym wielkim błędem jest to, że nie reagujemy na zło. Tak strasznie się tego boję - aby moje dzieci i wnuki nie zaznały tego, co moi przodkowie. Patrząc na to, co się dzieje na ulicach, boję się, że historia może się powtórzyć" - podkreśliła.

 

Łódzkie Centrum Dialogu im. Marka Edelmana przygotowało specjalne zajęcia edukacyjne dla młodzieży poświęcone historii obozu cygańskiego. W czwartek zaprezentowana zostanie także makieta obozu cygańskiego w getcie przygotowana przez Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, która do 21 stycznia będzie eksponowana w Centrum Dialogu

 

 

Wspomóż Nas

Twoja ocena:

Średnia ocen:

3.67

Liczba głosów:

3

 

 

Komentarze użytkowników (0)

Sortuj według najnowszych

 

 

Logowanie

 
Opcja umożliwiająca automatyczne logowanie w serwisie przy kolejnej wizycie. Jest aktywna do momentu wylogowania.
zarejestruj się zapomniałeś hasła?
Zaloguj przez Facebook