Przeszkody do zawarcia ślubu kościelnego

(fot. shutterstock.com)

Małżeństwo, także to sakramentalne, jest zawsze umową, kontraktem pomiędzy dwoma osobami. Sprawdź koniecznie co to jest zdolność konsensualna i jak uniknąć wad formy zawarcia sakramentu małżeństwa.

 

Marta Jacukiewicz w rozmowie z Michałem Poczmańskim: 

 

Panie Mecenasie, kiedy można orzec, że małżeństwo jest nieważnie zawarte?


Aby orzec, że małżeństwo jest nieważnie zawarte należy określić właściwą podstawę prawną, zgodną z przepisami prawa kanonicznego. Są one opisane w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 roku podzielone na 3 główne części: I cz. - Przeszkody zrywające, II cz. - Wady formy zawarcia sakramentu małżeństwa, III cz. - Wady zgody małżeńskiej.


Zacznijmy od pierwszej części - Przeszkody zrywające…


Pierwsza grupa jest najłatwiejsza do scharakteryzowania. Składa się z 12 podstaw dokładnie określonych przez prawodawcę kościelnego. Są to m. in. przeszkoda wieku - gdzie małżeństwo może być zawarte przez osobę, która osiągnęła określony wiek. Jako ciekawostkę mogę powiedzieć, że sam Kodeks - prawo całego Kościoła określa ten wiek na 16 lat w przypadku mężczyzn i 14 lat w przypadku kobiet. Dopiero Konferencja Episkopatu Polski dostosowała ten wiek do naszego lokalnego prawa i zwyczaju zrównując wiek do małżeństwa kościelnego z wiekiem jaki jest niezbędny do zawarcia małżeństwa cywilnego w Polsce. Przeszkoda węzła małżeńskiego - bigamia jest zakazana, czy przeszkoda pokrewieństwa, nie mogą zawierać ze sobą małżeństwa osoby zbyt blisko spokrewnione -  w linii bocznej aż do IV stopnia pokrewieństwa.


Kiedy możemy mówić o wadach formy zawarcia sakramentu małżeństwa?


Druga grupa występuje w Polsce bardzo rzadko. Wada formy kanonicznej występuje, gdy niedochowana zostanie jakaś część procedury. Generalnie co do zasady zwyczajna forma kanoniczna wymaga obecności odpowiedniego świadka urzędowego, czyli księdza wyposażonego w odpowiednie uprawnienia i delegację ordynariusza miejsca oraz dwóch innych świadków. Ponieważ w Polsce łatwo jest zadbać o to, żeby dostarczyć i sprawdzić całą dokumentację, dlatego tego typu sprawy w zasadzie nie występują.


Trzecia część Kodeksu Prawa Kanonicznego mówi o wadach zgody. Jest to jeden z najczęstszych powodów do stwierdzenia nieważności małżeństwa?


Większość spraw toczących się w sądach kościelnych dotyczących stwierdzenia nieważności małżeństwa wiąże się z wadą zgody wyrażonej przez jednego bądź nawet dwóch małżonków. Małżeństwo, także to sakramentalne, jest zawsze umową, kontraktem pomiędzy dwoma osobami. Aby zawrzeć umowę, podobnie jak w prawie cywilnym, strony umowy, małżonkowie muszą wyrazić zgodę w sposób świadomy i dobrowolny, i równoczesny. Podobnie jak w prawie cywilnym strony umowy muszą mieć zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych. W prawie kościelnym mówimy o zdolności konsensualnej.


Które osoby nie mają zdolności konsensualnej?


Zdolności konsensualnej mogą nie mieć na przykład osoby chore psychicznie na przykład na schizofrenię lub osoby, które podczas wyrażenia zgody małżeńskiej są pozbawione świadomości, są pod znacznym wpływem alkoholu lub narkotyków.


Czyli również na przykład uzależnienie od alkoholu…


Stwierdzenie nieważności małżeństwa może także zachodzić, gdy jedna ze stron jest uzależniona od alkoholu, narkotyków, ale także zakupów, pracy, czy rodzica. Wtedy nie jest w stanie podjąć i wypełniać obowiązków małżeńskich, uniemożliwia jej to choroba.


Zdarzają się także przypadki kiedy ktoś kogoś zmusza do ślubu…


Do  stwierdzenia nieważności małżeństwa może dojść również wtedy, gdy jedna ze stron nie wyraziła swojej woli w sposób wolny. Na przykład skłamała, że chce zawrzeć małżeństwo, a tak naprawdę oszukiwała, symulując zawarcie małżeństwa. Często bywa też tak, że osoba nie może wyrazić swojej woli w sposób wolny, bo jest przez kogoś zmuszana, szantażowana lub zastraszana. Taka sytuacja również oczywiście powoduje, że małżeństwo jest nieważnie zawarte.


A co w sytuacji, kiedy ktoś celowo zataja coś przed przyszłym współmałżonkiem?


Zdarza się również, że ktoś specjalnie zataja jakąś swoją cechę, swój przymiot, bo wie, że gdyby druga strona o nim wiedziała nie chciałaby zawrzeć małżeństwa. Jest to tak zwany błąd co do przymiotu osoby spowodowany podstępem.

 


Michał Poczmański - absolwent Wydziału Prawa Kanonicznego (specjalizacja kanoniczno-cywilna) Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, autor poradnika na temat prawa kanonicznego pt.: "Stwierdzenie nieważności małżeństwa. Jak przygotować skargę powodową?". Od 2009 roku pracuje jako prawnik-kanonista wykorzystując zdobytą wiedzę w procesach dotyczących stwierdzenia nieważności małżeństwa.

Wspomóż Nas

Twoja ocena:

Średnia ocen:

4.06

Liczba głosów:

17

Komentarze użytkowników (18)

Sortuj według najnowszych

Zgłoś do moderacji

shadow1986 17:59:27 | 2016-01-14
Witam,

A co w przypadku, jeżeli w związek małżeński chce wstąpić osoba niepełnosprawna od urodzenia?

Czy w tym wypadku jeśli jest uzasadnione przekonanie o niemożności podjęcia życia intymnego to czy istnieje jakieś odstępstwo?

Proszę o odpowiedź.

Oceń 1 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~Ania 22:35:06 | 2015-05-03
Na pewno są sytuacje gdy małżeństwo zostało zawarte w sposób nieważny i stwierdzenie jego nieważności daje stronie skrzywdzonej szansę na prawdziwy sakramentalny związek. Odnoszę jednak wrażenie, że część par zamaist podjąć pracę nad małżeństwem najpierw decyduje się na rozwód cywilny, a gdy poznaje nową osobę występuje o stwierdzenie nieważności sakramentu małżeństwa. Część (podkreślam część, nie wszystkie) stwierdzeń nieważności to zwyczajna kpina z Boga. Część stwierdzeń nieważności małżeństwa  jest mocno naciągana.

Oceń 12 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~hehe 19:47:06 | 2015-05-03
jak masz kasę, to możesz się rozerwać wiele razy i znowu brać ślub. Jak nie masz kasy, to o rozerwaniu węzełka możesz sobie tylko śnić.

Oceń 6 13 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~franek 23:18:35 | 2015-04-30
Jakoś nie mogę polubić tych cwaniaczków prawników, którzy każdą sprawę potrafią odkręcić zgodnie z życzeniem płacącego klienta.
Że też Kościół sakramentalne małżeństwo, czyli nierozerwalne Przymierze - porównywane w Biblii do relacji Boga ze swym ludem - oddał w ich ręce. Przymierze Jezusa z Jego Kościołem zapewne by było w ich przekonaniu od początku nieważne ze względu na wady i ułomności ludzi.

Oceń 17 3 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~monika 21:37:40 | 2015-04-30
Na dobrą sprawę, jak wynika z tego wywiadu, to prawie każdy katolik może uzyskać "unieważnienie" ślubu kościelnego. Wystarczy powiedzieć, że się symulowało w chwili przysięgi. Albo nałogi. Co drugi pan młody ma jakieś nałogi (najczęściej alkohol). Udowodnić, że się nie wiedziało o nałogu współmałżonka, jest łatwo. A zatajenie przymiotu to już w ogóle najłatwiejsza sprawa.
I tak to nierozerwalność małżeństwa jest już fikcją.

Oceń 15 4 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

LordAndreKB 21:14:25 | 2015-04-30
Nie powiem, żeby jakoś szczególnie mi się podobało, że ktoś wyznacza sobie, jakie choroby uniemożliwiają "podjęcie i wypełnianie obowiązków małżeńskich", a które nie... Z tego całkiem blisko do stwierdzenia: "Ci mogą, a ci już nie, bo nam się to nie podoba", czyż nie?

Oceń 4 1 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~Zocha 16:19:24 | 2015-04-30
Warto do tego artykułu poczytać jeszcze tu na Deonie artykuł Wojnarskiego "Małżeństwo wg Biblii"

Oceń 6 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Pokaż więcej komentarzy

 

 

Facebook @portalDEONTwitter @deon_plYouTube @portalDEONplInstagram @deon_plKontakt

Logowanie

 
Opcja umożliwiająca automatyczne logowanie w serwisie przy kolejnej wizycie. Jest aktywna do momentu wylogowania.
zarejestruj się zapomniałeś hasła?
Zaloguj przez Facebook