Budowa zaufania i edukacja sposobem na globalne zagrożenia

PAP - Nauka w Polsce
(fot. shutterstock.com)

Przedstawianie punktu widzenia nie tylko polityków, ale i naukowców, właściwa edukacja i pielęgnowanie humanistycznych wartości to sposoby przeciwdziałania globalnym zagrożeniom - przekonywali w czwartek uczestnicy debaty zorganizowanej przez PAN i Biuro Bezpieczeństwa Narodowego.

 

Konferencja przygotowana przez Komitet Prognoz "Polska 2000 Plus" przy Prezydium PAN oraz BBN była podsumowaniem projektu badawczego "Zagrożenia globalne barierami rozwoju", rozpoczętego w 2012 r.

 

- Wiele osób patrzy na problematykę zagrożeń z polskiej perspektywy, co nie było sednem przedsięwzięcia. Nie wyartykułowaliśmy interesu narodowego - powiedział przewodniczący komitetu "Polska 2000 Plus", współautor raportu prof. Michał Kleiber. Przedstawiając raport, jego drugi współautor prof. Jerzy Kleer mówił m.in. o braku światowego ładu; napięciach powodowanych przez wolny rynek i globalizację, która wymusza "identyczne zasady gry dla wszystkich państw", choć te są niejednakowo rozwinięte; globalnym ociepleniu, a także o braku zaufania między społeczeństwem i państwem, pracodawcami i pracobiorcami oraz między jednostkami.

 

Prof. Bolesław Balcerowicz, emerytowany generał, obecnie wykładowca UW ocenił, że "wartością podlegającą szczególnej ochronie jest pokój" - termin wyparty przez "bezpieczeństwo".

 

Odniósł się też do tezy o malejącym znaczeniu państw. Zdaniem Balcerowicza należy rozważyć, czy ich rola się zmniejsza czy zmienia wobec przejmowania wielu zadań, np. organizacji międzynarodowych imprez sportowych przez organizacje pozapaństwowe. Według niego o wciąż dużej roli państw - rozumianych jako terytorium, ludność i władze zapewniające bezpieczeństwo - świadczy problem tych państw, które nie sprostały swoim zadaniom i są określane jako upadłe.

 

Balcerowicz zwrócił też uwagę na militarny wymiar globalizacji, przejawiający się w obecności wojskowej poza własnym terytorium i tezie o konieczności zwalczania zagrożeń tam, gdzie się pojawiają.

 

- Globalizacja przyjmuje formę wspólnie prowadzonych interwencji nazywanych operacjami stabilizacyjnymi - powiedział. Dodał, że jednym z przejawów tej globalizacji był udział Polski w wojnach w Jugosławii, Iraku i Afganistanie. Prof. Maria Szyszkowska z UW za ważną przyczynę braku zaufania w społeczeństwie uznała postępującą specjalizację naukowców i brak podejścia interdyscyplinarnego oraz "niewłaściwą edukację, która nie przystaje do obecnego świata". - System boloński bez zastrzeżeń przyjęty w Polsce edukację zbiurokratyzował, sformalizował, jego skutki są bardzo niepokojące. Człowiek został zdeprecjonowany i jest postrzegany jako kapitał ludzki - mówiła.

 

Jako sposoby niwelowania zagrożeń wskazała wprowadzanie do edukacji wartości - wyrabianie poczucia, że jednostka jest częścią ludzkości, a nie tylko narodu; odejście od europocentryzmu, propagowanie pacyfizmu i tolerancji.

 

- Od lat krytykuję polski system edukacji za fragmentaryzację - powiedział prof. Kleer. Podkreślił, że by zażegnać zagrożenia, trzeba krzewić zaufanie i wartości, wymaga to jednak "odrzucenia konfrontacyjnej koncepcji stosunków między państwami" i zdobycia się na promocję tolerancyjności i solidarności. - To teoria nie nowa, ma 15 lat, ale nie ma siły przebicia, bo jest sprzeczna z neoliberalnym modelem ekonomicznym - powiedział Kleer.

 

- Nie zapominajmy o wartościach, bo jest tendencja, by je odsuwać - zgodził się wiceszef BBN Zbigniew Włosowicz. Zauważył, że "debata nad bezpieczeństwem narodowym jest czymś stosunkowo młodym w naszych realiach", a studia na tym kierunku cieszą się popularnością. Wezwał, by wykorzystać to zainteresowanie i gotowość młodych ludzi do pracy na rzecz bezpieczeństwa narodowego.

 

Projekt "zagrożenia globalne barierami rozwoju" miał za zadanie opis specyfiki współczesnych zagrożeń. Raport z prac uwzględnia takie zagrożenia jak sprzeczności miedzy procesami globalizacyjnymi a interesami państw narodowych, nierównomierne tempo przyswajania zmian przez różne grupy społeczne i trudności w przystosowaniu się do zachodzących zmian.

 

Autorzy wskazali także na kryzysy polityczno-ustrojowe, kryzysy ekonomiczne i ich związek z kapitalizmem; rosnące poczucie braku bezpieczeństwa, różnice w podziale dochodów, marnotrawstwo zasobów, niszczenie środowiska i zmiany klimatu; wzrost liczby ludności na świecie, migracje, rywalizację potęg społeczno-gospodarczych i skutki powstawania megamiast. Raport zawiera także rekomendacje dot. przeciwdziałania tym zagrożeniom w skali krajowej i międzynarodowej.

 

PAP - Nauka w Polsce

 

Wspomóż Nas

Twoja ocena:

Średnia ocen:

5

Liczba głosów:

6

 

 

Komentarze użytkowników (0)

Sortuj według najnowszych

Facebook @portalDEONTwitter @deon_plYouTube @portalDEONplInstagram @deon_plKontakt

Logowanie

 
Opcja umożliwiająca automatyczne logowanie w serwisie przy kolejnej wizycie. Jest aktywna do momentu wylogowania.
zarejestruj się zapomniałeś hasła?