Seksualność młodzieży - co to takiego?

WAM
Marta Komorowska-Pudło, "Seksualność Młodzieży przełomu XX i XXI wieku" / Wydawnictwo WAM

W jakim wieku, dlaczego i w jakich okolicznościach młodzi rozpoczynają współżycie seksualne? Jakie problemy wynikają z przedwczesnej inicjacji seksualnej? Jaka jest wiedza młodzieży na temat płciowości i skąd najczęściej tę wiedzę czerpie? Jak młodzi przeżywają swoją seksualność i jak wpływa to na ich rozumienie małżeństwa i rodzicielstwa?

Niniejsza publikacja odpowiada na te i wiele innych pytań dotyczących postaw młodego pokolenia. Autorka określa istotę seksualności, specyfikę jej wartościowania oraz znaczenie inicjacji seksualnej dla rozwoju człowieka. W części badawczej przedstawia charakterystykę młodzieńczej miłości i młodzieżowych związków partnerskich, specyfikę przedinicjacyjnej aktywności płciowej, a także konsekwencje przedwczesnego podejmowania współżycia. Jednocześnie wskazuje na wpływ środków masowego przekazu, zwłaszcza czasopism i materiałów pornograficznych, na kształtowanie życia seksualnego nastolatków. Badania uzupełniono opisem poziomu wiedzy młodych na temat płciowości oraz roli rodziny i szkoły w jej przekazywaniu. W rezultacie otrzymujemy szeroki obraz postaw młodzieży przełomu XX i XXI wieku wobec seksualności.


Wyjątkowość książki Marty Komorowskiej-Pudło polega na tym, że nie tylko opisuje przekonania i zachowania młodzieży, lecz także pokazuje, jak kształtują one nastawienie do małżeństwa i rodzicielstwa.

 

Wstęp

 

Zagadnienie seksualności człowieka budziło zainteresowanie badaczy każdej epoki. Jako jedna z najważniejszych sfer życia kobiety i mężczyzny stanowiła przedmiot rozważań i badań wielu filozofów i medyków w czasach bardziej odległych, a także naukowców różnych dziedzin wiedzy, m.in. takich, jak psychologia, seksuologia, socjologia, pedagogika, etyka, w czasach współczesnych. Jednakże, pomimo że zajmowano się tym samym obszarem życia człowieka, różne było podejście naukowców do seksualności, inny był zakres analizowanych treści, odnoszących się m.in. do klasyfikacji i definiowania poszczególnych elementów płciowości oraz stosowanych prób i narzędzi badawczych, prowadzących do określania rzeczywistości w tej sferze.

 

Problematyka niniejszej publikacji odnosi się do postaw młodzieży wobec seksualności. Zakres badań prowadzonych w tej dziedzinie w Polsce i w świecie charakteryzuje się dużą różnorodnością. Część badaczy analizuje seksualność w ujęciu zawężonym, odnosząc ją jedynie do problematyki współżycia przedmałżeńskiego i stosowania metod planowania rodziny. Najczęściej poruszane w tych badaniach problemy dotyczą form aktywności seksualnej nastolatków, inicjacji seksualnej wraz z różnorodnymi jej uwarunkowaniami oraz stosowanych metod i środków zapobiegania ciąży. Inni naukowcy interesują się poziomem wiedzy młodzieży na temat płciowości człowieka. Ustalają, co młodzi ludzie wiedzą na temat podstawowych terminów związanych z seksualnością, określają najczęstsze źródła informacji w tej dziedzinie, analizują stopień znajomości metod planowania rodziny. Niektórzy skupiają się w swoich badaniach głównie na problematyce ciąż nieletnich dziewcząt i konsekwencjach, jakie wiążą się ze zbyt wczesnym macierzyństwem. Analizie podlega poziom samoakceptacji nastoletnich matek oraz stopień ich przygotowania do podjęcia życia seksualnego. Ocenia się małżeństwa osób młodocianych i określa zagrożenia dla trwałości rodzin oraz prawidłowego rozwoju dzieci nastoletnich rodziców. Podejmowane są także badania dotyczące zagadnień związanych z zakażeniem wirusem HIV oraz działaniami profilaktycznymi w tej dziedzinie. Ocenia się poziom wiedzy młodzieży w tym zakresie, odpowiedzialność dotyczącą zachowań seksualnych w kontekście zakażeń wirusem HIV oraz działania zapobiegające rozprzestrzenianiu się zakażeń. Problematyka HIV/AIDS jest ważnym elementem badań związanych z zachowaniami seksualnymi młodzieży, gdyż dane, w których przedstawiane są rozmiary zakażeń w Polsce i w świecie wskazują na fakt, że aktywność płciowa kobiet i mężczyzn (również w wieku nastoletnim) jest coraz powszechniejszą drogą zakażeń wirusem HIV. Kolejni naukowcy podejmujący badania, w których pewne zagadnienia dotyczą seksualności człowieka, analizują problemy związane z funkcjonowaniem małżeństwa i postawami wobec rodzicielstwa. Dane uzyskiwane w toku tych badań dotyczą m.in. oczekiwań od małżeństwa, wyboru współmałżonka, wierności w związku małżeńskim, postaw wobec zawierania małżeństw oraz wobec dzietności.

 

Analiza badań prowadzonych na terenie naszego kraju i w świecie pozwala na wyciągnięcie wniosku, że najczęściej dokonuje się określania postaw nastolatków wobec seksualności jedynie w aspekcie obecnego ich funkcjonowania. Badacze nie doszukują się zależności pomiędzy skalą podejmowania przez młodych ludzi aktywności płciowej i ich postawami wobec seksualności a stopniem przygotowania ich do życia w małżeństwie oraz oceną i wartościowaniem przez nich tej sfery życia. Równocześnie w badaniach poświęconych postawom młodzieży wobec małżeństwa i rodzicielstwa nie zauważa się analizy ich obecnych postaw wobec seksualności. Tymczasem seksualność kobiety i mężczyzny oraz związane z nią zachowania są nieodłącznym elementem funkcjonowania tych dwojga osób w małżeństwie i oczywistym wydaje się wpływ obecnej wiedzy, doświadczeń i nastawień młodzieży dotyczących płciowości człowieka na realizację wszystkich funkcji związanych z seksualnością w przyszłym małżeństwie dzisiejszych nastolatków. W literaturze można czasami spotkać badania, które obejmują szerszy zakres płciowości człowieka, ale ich analiza nie pozwala na wyciągnięcie wniosków, wskazujących na powiązania pomiędzy aktualnymi postawami młodych ludzi wobec seksualności człowieka a ich wizją i planami związanymi z zawarciem małżeństwa i założeniem rodziny.

 

W związku z powyższym podjęto próbę analizy elementów związanych z seksualnością człowieka w szerokim kontekście, zarówno merytorycznym, jak i historycznym. Analiza obejmuje wiele szczegółowych danych z przełomu dwudziestego i dwudziestego pierwszego wieku (od lat siedemdziesiątych XX wieku do końca pierwszej dekady XXI wieku). Podjęte badania zostaną przedstawione w dwóch częściach. W części pierwszej, w której znajduje się niniejsza analiza, przedstawiono obraz postaw młodzieży wobec seksualności oraz próbę uchwycenia związku obecnych postaw nastolatków wobec seksualności człowieka z budowaniem wizji ich własnego małżeństwa i rodzicielstwa. W części drugiej, stanowiącej osobną publikację, zostały przedstawione czynniki warunkujące kształtowanie postaw młodzieży wobec seksualności człowieka.

 

W pierwszym rozdziale poddano analizie podstawowe pojęcia, do których odnosi się temat niniejszej pracy. Określono istotę seksualności człowieka i podano definicje kluczowych terminów z nią związanych. Wskazano, jakie sfery składają się na seksualność człowieka i w jaki sposób kształtuje się pełna ich integracja. Ze względu na to, że seksualność to bardzo ważna płaszczyzna funkcjonowania człowieka opisano specyfikę jej wartościowania. Ocena postaw nastolatków wobec seksualności wymaga odniesienia się do tego, co stanowi prawa rozwojowe, co powinno w poglądach, odczuciach i zachowaniach być prawidłowe i zgodne z normami, a co należy określić jako nieprawidłowe i stanowiące niejednokrotnie ryzyko zagrożeń ich rozwoju psychoseksualnego. W związku z tym dokonano opisu norm warunkujących funkcjonowanie seksualne człowieka i charakterystyki rozwoju seksualnego młodzieży w wieku dorastania.

 

Rozdział drugi obejmuje ogólny opis postaw młodzieży wobec seksualności. W celu ukazania specyfiki jakościowej podjętych badań przedstawiono istotę i strukturę postaw wobec seksualności człowieka oraz analizę elementów składających się na te postawy. Określenie postaw młodzieży wobec seksualności wymaga opisu ich pełnego zakresu w świetle wybranych przez autora aspektów omawianego zagadnienia, gdyż dopiero wtedy można mówić o dojrzałym, niedojrzałym lub nieokreślonym nastawieniu nastolatków do tej sfery życia. Założono, że na postawy te składają się przede wszystkim stan wiedzy młodzieży dotyczący seksualności człowieka, odczucia młodzieży, jej ocena oraz zachowania dotyczące poszczególnych elementów seksualności takich, jak: miłość, przedinicjacyjne formy aktywności seksualnej, młodzieżowe związki partnerskie, inicjacja seksualna i przedmałżeńskie współżycie płciowe. W związku z tym, że jedną z najczęstszych konsekwencji przedmałżeńskiego współżycia seksualnego jest ciąża młodych dziewcząt, poddano analizie także postawy młodzieży wobec zawarcia małżeństwa, planowania rodziny i rodzicielstwa.

 

Charakterystykę poszczególnych elementów składających się na przedmiot badań poprzedza rys historyczny społecznych postaw wobec seksualności człowieka, stanowiący wprowadzenie do opisu jakości myślenia, odczuwania i zachowań młodych ludzi w sferze płciowości w czasach współczesnych.

 

W rozdziale trzecim przedstawiono postawy młodzieży wobec przedinicjacyjnych form aktywności płciowej. Omówiono szczegółowo postawy nastolatków wobec miłości i młodzieżowych związków partnerskich, które tworzą w okresie adolescencji. W rozdziale tym zawarto także analizę postaw młodzieży wobec wybranych form aktywności seksualnej podejmowanych przed inicjacją seksualną. Jest to analiza postaw wobec masturbacji i pettingu.

 

Przedmiotem rozdziału czwartego jest analiza problematyki związanej z inicjacją seksualną i przedmałżeńskim współżyciem płciowym. Ze względu na wagę problemu ta forma aktywności seksualnej została przedstawiona w sposób szczegółowy. Omówiono istotę i znaczenie inicjacji seksualnej dla rozwoju psychoseksualnego człowieka, zaprezentowano postawy młodzieży wobec przedmałżeńskiej aktywności płciowej, skalę doświadczeń seksualnych młodzieży na przełomie XX i XXI wieku, wiek inicjacji seksualnej, czynniki skłaniające nastolatków do rozpoczęcia życia seksualnego, specyfikę i czas trwania relacji z partnerem inicjacji, a także konsekwencje zbyt wczesnego podejmowania życia płciowego i ocenę własnych doświadczeń seksualnych wskazywaną przez młodzież.

 

Rozdział piąty poświęcony został analizie problemu udziału młodzieży w świecie mediów i pornografii. Przedstawiono wpływ różnych środków masowego przekazu, ze szczególnym uwzględnieniem czasopism młodzieżowych i materiałów pornograficznych, na kształtowanie postaw wobec seksualności oraz skalę kontaktu nastolatków z tymi materiałami.

 

Jakościowe podejście do podjętej analizy zostało pogłębione o zbadanie postaw młodzieży wobec sfer życia związanych z seksualnością, takich jak małżeństwo, jego wartość i trwałość, rodzicielstwo, metody planowania rodziny oraz aborcja. Problematyka ta jest przedmiotem rozdziału szóstego.

 

W rozdziale siódmym przedstawiono metodologiczne podstawy podjętych badań empirycznych wśród młodzieży. Przedstawiono podstawowe problemy i hipotezy badawcze, opisano grupę badanych osób oraz procedurę przeprowadzenia badań. Opisano także metodę i narzędzia badawcze, skonstruowane przez autora, służące zebraniu danych na temat postaw młodzieży wobec seksualności.

 

Ósmy rozdział został poświęcony analizie badań własnych. Na podstawie uzyskanych wyników określono poziom wiedzy młodzieży na temat seksualności, wskazano, jakie są najczęstsze jej źródła oraz ukazano, jakie oczekiwania stawia młodzież szkolnym zajęciom edukacyjnym wychowanie do życia w rodzinie. Przedstawiono stosunek nastolatków do własnej seksualności oraz ich postawy wobec poszczególnych elementów składających się na ich płciowość. Ukazano także doświadczenia emocjonalne respondentów związane z przeżywaniem przez nich zmian związanych z dojrzewaniem płciowym oraz rolę ich rodziców w tym okresie życia. Przeprowadzone badania w pełni odpowiadają analizie merytorycznej przedmiotu badań, w związku z tym w części empirycznej przedstawione zostały wyniki odnoszące się do postaw młodzieży wobec miłości i młodzieżowych związków partnerskich, postaw wobec masturbacji, wobec inicjacji seksualnej i przedmałżeńskiego współżycia płciowego. Ukazano związane z przedmiotem badań postawy nastolatków wobec medialnej wizji seksualności człowieka i wobec pornografii oraz postawy wobec zaburzeń seksualnych. Ostatnim elementem podjętej analizy są wyniki badań opisujące postawy młodzieży wobec małżeństwa i wobec odpowiedzialnego rodzicielstwa oraz związek deklarowanych postaw wobec tych obszarów funkcjonowania człowieka z wyrażanymi w trakcie przeprowadzania badań postawami wobec sfer seksualności odczuwanych i doświadczanych w wieku nastoletnim.

 

Empiryczna analiza postaw nastolatków została, w końcowej części rozdziału, porównana z danymi uzyskanymi sześć lat później od studentów pierwszego roku studiów stacjonarnych.

 

Rozdział dziewiąty poświęcony jest analizie i interpretacji wyników badań, a całość pracy wieńczy zakończenie, zestawienie bibliograficzne oraz prezentacja aneksów, zawierających narzędzia własne autora, wykorzystane podczas przeprowadzenia badań.

 

 

Książka odpowiada na wiele pytań dotyczących seksualności jak i postaw młodego pokolenia względem seksu. Autorka określa istotę seksualności, specyfikę jej wartościowania oraz znaczenie inicjacji seksualnej dla rozwoju człowieka. Wyjątkowość książki Marty Komorowskiej-Pudło polega na tym, że nie tylko opisuje przekonania i zachowania młodzieży, lecz także pokazuje, jak kształtują one nastawienie do małżeństwa i rodzicielstwa.

 

Zainteresowała Cię ta tematyka? Sięgnij po książkę >>

 

 

 

 

Wspomóż Nas

Twoja ocena:

Średnia ocen:

0

Liczba głosów:

0

 

 

Komentarze użytkowników (0)

Sortuj według najnowszych

Facebook @portalDEONTwitter @deon_plYouTube @portalDEONplInstagram @deon_plKontakt

Logowanie

 
Opcja umożliwiająca automatyczne logowanie w serwisie przy kolejnej wizycie. Jest aktywna do momentu wylogowania.
zarejestruj się zapomniałeś hasła?
Zaloguj przez Facebook