KE otworzy drogę do wspólnych zakupów gazu

KE otworzy drogę do wspólnych zakupów gazu
(fot. shutterstock.com)
Krzysztof Strzępka / PAP / pk

Komisja Europejska zamierza dać krajom UE oraz przedsiębiorstwom zielone światło dla wspólnych zakupów gazu - wynika z projektu przepisów, do którego dotarła PAP. KE chce też większej solidarności państw UE i współpracy regionalnej w razie zakłóceń dostaw gazu.

Wspólne zakupy gazu były jednym z filarów polskiej koncepcji unii energetycznej zgłoszonej wiosną 2014 r. Pomysł ten od początku budził jednak opory wśród niektórych państw członkowskich i w KE. W przyjętej w lutym 2015 r. przez Komisję Europejską strategii unii energetycznej zapisano jedynie, że propozycja ta zostanie rozważona.

Po niemal roku prac Komisja Europejska przedstawi konkretne zapisy w tej sprawie. Z udostępnionego PAP nieoficjalnie projektu dokumentu, który ma zostać przyjęty 10 lutego, wynika, że unijne regulacje mają umożliwiać wspólne zakupy. Zakłada, że państwa UE i przedsiębiorstwa będą mogły rozważyć, czy wspólne zakupy surowca będą korzystne w sytuacji jego niedoboru. Mechanizm, który ma zwiększyć siłę przetargową wobec rosyjskiego dostawcy, według założeń KE, musi być jednak zgodny z regułami Światowej Organizacji Handlu i zasadami konkurencyjności UE. W szczególności chodzi o wytyczne do horyzontalnych porozumień kooperacyjnych, które mówią m.in. o tym, na jakich zasadach może odbywać się współpraca przedsiębiorstw.

To nie jedyne obwarowanie, jakie zamierza zaproponować Komisja. Wspólne zakupy mają być możliwe tylko w razie niedoborów błękitnego paliwa. Ten warunek nie wydaje się jednak problematyczny, bo kraje z naszego regionu miały w ostatnich latach problemy z zaspokojeniem zapotrzebowania, gdy Rosja przykręcała kurek z gazem Ukrainie.

DEON.PL POLECA

Koncepcje Komisji podobają się polskim dyplomatom. - Cieszymy się z kierunku, w jakim idą te propozycje - powiedział PAP dyplomata z naszego kraju. Podkreślił przy tym, że wspólne zakupy są tylko jednym ze środków prowadzących do celu, jakim jest zwiększenie bezpieczeństwa dostaw.

O tym również ma mówić pakiet propozycji, który przedstawi Komisja. W projekcie są zapisy odnoszące się do solidarności między państwami członkowskimi w razie perturbacji na rynku gazu. Teraz każde państwo członkowskie dba o siebie, jeśli dochodzi do zakłócenia dostaw. Propozycja Komisji ma sprawić, że ważniejsze będzie regionalne podejście. Klauzula solidarności nakaże w sytuacji awaryjnej dzielenie się surowcem, by zaspokoić przynajmniej potrzeby chronionych klientów (np. gospodarstw domowych czy małych przedsiębiorstw).

Jeszcze innym elementem pakietu mają być rozwiązania dające Komisji Europejskiej prawo do wglądu w umowy komercyjne w sprawie zakupu gazu, a także porozumienia międzyrządowe (IGA - od ang. intergovernmental agreement). - W tej sprawie prace jeszcze się nie zakończyły - powiedział pragnący zachować anonimowość rozmówca PAP z Komisji.

Właśnie w porozumieniach między rządami, które do tej pory KE oceniała dopiero po zawarciu, znajdowało się wiele klauzul łamiących prawo UE. Rosja w tych umowach narzucała krajom niekorzystne warunki związane z zakupem od niej gazu. Konsekwencją niezgodnych z prawem UE umów między Rosją a kilkoma krajami UE było zablokowanie przez KE projektu gazociągu South Stream.

Jeśli KE zdecyduje się na przyjęcie rozwiązań przewidujących wgląd w umowy przed ich zawarciem, a także obwarowanie ich restrykcyjnymi warunkami, pozycja Rosji w ewentualnych negocjacjach z państwami członkowskimi będzie dużo słabsza.

Poza tymi propozycjami zmian w prawie Komisja planuje też przedstawienie w ramach pakietu strategii dotyczącej wykorzystania gazu płynnego (LNG) i przechowywania surowca. "LNG zmienia dotychczasowe zasady gry na rynku dla państw członkowskich" - uważa ekspert z KE. Problem polega jednak na tym, że bez odpowiednich połączeń gazowych miedzy państwami czy strategii wykorzystania surowca niektóre terminale mogą być nieopłacalne. KE chce w swojej strategii odpowiedzieć na te wyzwania.

Po oficjalnej prezentacji projektów aktów prawnych zajmą się nimi państwa członkowskie i Parlament Europejski. Od przebiegu długich negocjacji będzie zależało to, jaki kształt przyjmą ostateczne przepisy.

Tworzymy DEON.pl dla Ciebie
Tu możesz nas wesprzeć.

Skomentuj artykuł

KE otworzy drogę do wspólnych zakupów gazu
Wystąpił problem podczas pobierania komentarzy.
Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu.