Kto naprawdę blokuje ustawę o in vitro?

Tomasz Ponikło

Żenująca i szkodliwa sytuacja, w której brak regulacji dotyczących kwestii bioetycznych, nie jest do obrony twierdzeniami jakoby chodziło o spór światopoglądowy. Dostateczną odpowiedzią nie jest też zrzucenie tego stanu na karb politycznego konfliktu.

 

Kuriozalna teza obiegła media. Jarosław Gowin blokuje ustawę o in vitro. Jak to możliwe, że polityk, który przygotował projekt ustawy i szefował grupie ekspertów powołanej przy premierze, teraz staje się szkodnikiem dla sprawy? Bo nie chce przyjąć propozycji tzw. liberalnego ustawodawstwa, które ucieleśnia projekt Małgorzaty Kidawy-Błońskiej.

 

Gdyby minister sprawiedliwości zrezygnował ze sformułowanych obostrzeń (liczba zarodków, mrożenie embrionów, dostępność procedury) - ustawa już by działała. Nawet na podwórku rodzimej polityki taki sposób argumentowania zakrawa o absurd. Postawmy jednak pytanie całkiem poważnie: kto tak naprawdę blokuje ustawę o in vitro?

 

Mantra

 

Przypomnijmy. Debata wokół sztucznego zapłodnienia in vitro trwa w Polsce od 2007 roku. Wówczas premier zapowiedział, że w kilka miesięcy powstanie ustawa bioetyczna, którą czym prędzej trzeba będzie wprowadzić w życie. Od tego czasu trwa szeroka wymiana argumentów pochodzących z różnego porządku: medycznego, etycznego, ekonomicznego, religijnego, prawnego, itd. Powstało kilka projektów ustaw. Najbardziej radykalne - zarówno konserwatywne, jak i liberalne - zostały odrzucone. Stawką jest projekt Gowina albo Kidawy-Błońskiej. Oba wychodzą z wewnątrz Platformy Obywatelskiej. A jedyne mające realne konsekwencje posunięcie, na jakie zdobył się wobec problemu in vitro premier, to cyniczny gest: zarządzenie pilotażowego programu dofinansowania in vitro, który rozpocznie się od lipca tego roku.

 

W debacie publicznej in vitro wciąż rozpala emocje. I tak już od sześciu lat. Zaczyna przypominać medialne perpetuum mobile: jakby tematu nie ugryźć, zawsze można wywołać konflikt. Tajemnica tego "sukcesu" tkwi w tym, że jednocześnie opinia publiczna dała się przekonać, że mamy do czynienia z problemem, który jest nie do rozwiązania. Dlaczego? Dlatego, że chodzi o spór o wartości. Dwie strony konfliktu prezentują zaś odrębne zbiory wartości. Na dodatek napięcie wzrasta ze względu na rozgrywki polityczne. Takie, powtarzane jak mantra, wypowiedzi bronią wyłącznie status quo. I nie są prawdziwe.

 

Godność i wolność

 

Owszem, jest prawdą, że w debacie idzie o wartości. Wydaje się, że prezentowane stanowiska są jak ogień i woda. Wyłączywszy pozycje skrajne, które same z siebie eliminują możliwość budowania społecznego i politycznego porozumienia wokół problemu, mamy dwie strony konfliktu. Wartości tych stron ucieleśniane są z grubsza w projektach ustaw autorstwa Gowina i Kidawy-Błońskiej. Chodzi więc, z jednej strony, o uznanie za naczelną wartość godności osobowej dziecka. Z drugiej o wolność rodziców w decydowaniu o dziecku. A więc "prawo dziecka" vs. "prawo do dziecka" -  godność (dziecka) vs. wolność (rodziców).

 

Wokół tych wartości ogniskują się dwa bieguny sporu. Strona konserwatywna chce w jak największym stopniu ochronić godność dziecka. Dlatego ograniczenia, jakich oczekuje od ustawy, dotyczą m.in. wykluczenia tworzenia nadliczbowych zarodków oraz procedury mrożenia embrionów, a także ingerowania w genom. Obostrzenia dotyczą również zakresu osób mogących przystępować do sztucznego zapłodnienia. Celem jest więc wyeliminowanie zagrożeń niszczenia zarodków, aborcji selektywnej, niedobrych warunków do przyjścia na świat. Natomiast strona liberalna widzi w tak sformułowanych warunkach zamach na wolność rodziców. By ich chęć posiadania potomstwa mogła się ziścić, oczekują nie tylko odrzucenia konserwatywnych postulatów, ale także czynnej pomocy państwa w procedurze, przede wszystkim w postaci refundacji lub przynajmniej dofinansowania in vitro.

 

Czy w takim razie rzeczywiście spór o kształt ustawy jest nie do rozwiązania? Czy debata publiczna o in vitro w Polsce jest zakładnikiem konfliktu wartości albo polityki? Odpowiedź jest krótka: nie. Sam problem in vitro, a w związku z tym także polska debata o nim, jest zakładnikiem medycyny. Z punktu widzenia stworzenia ustawy bioetycznej regulującej kwestię in vitro - jest możliwe zbudowanie porozumienia, które ma szansę trwać. Konieczny jest tylko jeden warunek: osiągnięcie przez medycynę wysokiej skuteczności tej metody sztucznego zapłodnienia.

 

Jeden do jeden

 

Pomyśleć wystarczy o scenariuszu zdarzeń, w którym do powołania dziecka nie potrzeba - tworzonych dziś ze względu na niską skuteczność zabiegu - nadliczbowych zarodków i mrożenia embrionów. Jeden zabieg, jeden zarodek, jedna ciąża, jedno dziecko. Dopóki efektywność in vitro nie przekracza jednej trzeciej ciąż z przeprowadzanych zabiegów z licznymi zarodkami, niestety pozostaje to nieosiągalne (osobnym problemem jest związek pomiędzy rozwojem medycyny a korzyściami ekonomicznymi wytwórców dóbr na tej bazie). Jednak wówczas nawet konserwatywna ustawa nie mogłaby być obiektem ataku strony liberalnej.

 

Co więcej, taki kierunek rozwoju in vitro - przy założeniu obowiązywania etycznych standardów na miarę restrykcyjnego modelu niemieckiego, a w przeciwieństwie do dowolności modelu brytyjskiego - może być podstawą do postawienia problemu na nowo w świetle nauczania Kościoła ("jeden zabieg, jedno dziecko" będzie możliwe do zbliżenia sytuacji moralnie przez Kościół dopuszczanej: sztucznego unasiennienia, gdy sperma męża po seksie z żoną jest doprowadzana do szyjki jamy macicy).

 

Polska debata na temat in vitro zależy w dużym stopniu od postępów medycyny, ponieważ osiągnięcie wysokiej skuteczności tej metody pozwoliłoby na zbudowanie społecznego porozumienia (oczywiście nie całkowitego) wokół tego zagadnienia. Możliwe byłoby bowiem wykluczenie zagrożenia dla istot ludzkich, które stają się obecnie ofiarami procedury in vitro.

 

 

 

 

Wspomóż Nas

Twoja ocena:

Średnia ocen:

2.23

Liczba głosów:

35

 

 

Komentarze użytkowników (7)

Sortuj według najnowszych

Zgłoś do moderacji

~Ala 11:02:10 | 2013-05-22
Czy autor, pan Tomasz Ponikło jest katolikiem ?

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~x 09:37:49 | 2013-05-22
Przy przeszczepie serca nie powstaje nowe życie

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~lekarz 11:57:11 | 2013-05-15
A wszczepione komuś obce serce jest czymś naturalnym czy nienaturalnym? Czy taki człowiek nie powinien po prostu umrzeć, bo naturalnie nie może już pracować jego serce? Jeszcze całkiem niedawno Kościół sprzeciwiał się tego typu praktyce. Tutaj dopiero jest ingerencja - wszczepianie całego organu w sposób sztuczny. I co jest to niegodne? Wbrew naturze?

To że małżonkowie chcą mieć dziecko w in vitro też przecież zależy od ich miłości i intencji, a nie tylko od samego współżycia. Akt małżeński może być i nic go nie zastąpi, ale w wielu wypadkach dziecko po prostu nie jest owocem tego aktu małżeńskiego.

Chrystus też wprost nie ustanowił wszystkich sakramentów, uczynił to dopiero później Kościół, interpretując intencje Chrystusa.

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~Andrzej 11:43:53 | 2013-05-15
Wydaje mi się że nawet jeśli metoda in-vitro bedzie potzrebowac jednego zarodka to wciaz bedzie niedopuszczlana pzrez Kosciol. Bylbym roztropny przy pisaniu tak odwaznych stwierdzen na cieszacym sie popularnoscia portalu, ktory buduje opinie ludzi.
Kościół akceptuje wszystkie sposoby leczenia przyczyn niepłodności i wspomagania prokreacji, nie wykluczając również interwencji chirurgicznej, pod warunkiem, że metody te będą miały charakter pomocniczy wobec aktu małżeńskiego, a nie będą go zastępować.

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

zielona 17:58:57 | 2013-04-24
A przepraszam, pomyliłam się. Doczytałam i już wiem, że sztuczne unasiennianie sztucznemu unasiennianiu nierówne.

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

zielona 17:48:40 | 2013-04-24
Sztuczne unasiennienie jest moralnie dopuszczalne przez Kościół? To chyba nieprawda...

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

jazmig 17:25:47 | 2013-04-24
W obecnym sejmie przeszłaby ustawa Gowina i przepadła ustawa Kidawy-Błońskiej, a tego nie chce Tusk. Dlatego opowiada dyrdymały on i jego zaplecze z Niesiołowskim, rzekomym katolikiem, jakoby w tym sejmie nie było możliwości uchwalenia tej ustawy.

Ta możliwość jest, nie ma chęci ku temu.

PiS, taki rzekomo katolicki, mógłby zgłosić ustawę Gowina jako swoją, skoro pomysły Piechy przepadły. Lepsze to, niż obecne bezprawie.

Oceń odpowiedz

Facebook @portalDEONTwitter @deon_plYouTube @portalDEONplInstagram @deon_plKontakt

Logowanie

 
Opcja umożliwiająca automatyczne logowanie w serwisie przy kolejnej wizycie. Jest aktywna do momentu wylogowania.
zarejestruj się zapomniałeś hasła?
Zaloguj przez Facebook