Prawybory po polsku – nowa jakość czy parodia?

Rezygnacja premiera Donalda Tuska z ubiegania się o urząd prezydenta RP była wielkim wydarzeniem medialnym i politycznym. Dziennikarze i komentatorzy zastanawiali się, kto zastąpi premiera w wyścigu do pałacu prezydenckiego? Czy premier sam wskaże i namaści kandydata? Kto to będzie? Czy decyzja Tuska nie doprowadzi do wewnątrzpartyjnych tarć w mocno zróżnicowanej Platformie? Po krótkim czasie ogłoszono decyzję – PO urządzi prawybory.


Więcej demokracji czy ręczne sterowanie?


Istotą prawyborów jest wewnątrzpartyjna dyskusja, która ma na celu wyłonienie najlepszego dla partii kandydata. Dzięki tej procedurze nawet najmniej znaczący członkowie partii mogą brać udział w podejmowaniu kluczowej decyzji.


Klasycznym przykładem kraju, w którym prawybory są podstawowym sposobem wyłaniania pretendenta do objęcia funkcji prezydenta, są Stany Zjednoczone. Tam wybór kandydata dokonuje się na konwencjach partyjnych. Poprzedza je wielomiesięczna kampania promocyjna kandydatów połączona z głosowaniami wstępnymi. W każdym ze stanów przeprowadzane są prawybory. Od ich wyniku zależy, komu tzw. delegaci na konwencję partyjną udzielą poparcia. Są oni związani wynikami prawyborów w swoim stanie. Ostateczną decyzję, kto będzie reprezentował partię polityczną, delegaci podejmują w tajnym głosowaniu na partyjnych konwencjach.

 

Platforma Obywatelska stara się pokazać, że poprzez organizację prawyborów wprowadza nową jakość do polskiej polityki. Przekaz medialny ma być jasny: My – w przeciwieństwie do PiS-u – nie jesteśmy partią wodzowską, u nas kandydata na prezydenta wybierają wszyscy członkowie partii. Jesteśmy ugrupowaniem demokratycznym, wykorzystującym najlepsze zachodnie wzorce.


Czy jest to przekaz prawdziwy? Jest to co najmniej wątpliwe. Czy ktoś przed rezygnacją Tuska słyszał o prawyborach? Sam premier już po swojej rezygnacji w wywiadzie dla „Gazety Wyborczej” sugerował, że to on sam wyznaczy kandydata na prezydenta. - Będę proponował kandydata Platformie. Ale Platforma musi te propozycje zaakceptować. To znaczy czasami musi, ale wolę sytuację, kiedy chce – mówił Tusk.

 

Teza o demokratycznych motywach starcia Sikorski – Komorowski ma więc niewiele wspólnego z rzeczywistością. Prawdziwa demokracja w ramach partii polega na tym, że w przypadku prawyborów, decyzje o wyłonieniu kandydatów nie są wynikiem podejmowanej z dnia na dzień decyzji kierownictwa. To po pierwsze. Po drugie w takich prawyborach szanse zostania kandydatem - przynajmniej teoretycznie - powinien mieć każdy polityk ugrupowania, a nie tylko ten namaszczony przez szefostwo partii. Kiedy prawybory organizuje prezes i nie ma możliwości zgłaszania innych kandydatów niż jego wybrańcy, trudno mówić o realnym i wolnym wyborze.


Afera hazardowa, problemy rządu? Urządźmy prawybory


Co w takim razie jest faktycznym motywem organizacji prawyborów w Platformie? Tego nie wiemy, ale możemy się domyślać. Po burzy, jaką wywołała na polskiej scenie afera hazardowa, prawybory w PO jawią się jako doskonały temat zastępczy.

 

Od momentu ogłoszenia rezygnacji Tuska z walki o pałac prezydencki, niemal cała uwaga mediów skupiła się na PO. Co teraz zrobi Tusk? Dlaczego zrezygnował? – padały pytania dziennikarzy. Gdy okazało się, że premier wyznaczył Sikorskiego i Komorowskiego karuzela rozkręciła się jeszcze bardziej.

 

Jak pisał na łamach „Rzeczpospolitej” Piotr Lisicki, opinia publiczna zaczęła się ekscytować tym, że „Platforma będzie jedyną w dziejach partią, która pokaże, że wolno się spierać bez spierania się. Różnić bez różnienia”. Jeżeli dodamy do tego niezawodnego Janusza Palikota z jego oceną Sikorskiego, ostre wypowiedzi tego ostatniego pod adresem Lecha Kaczyńskiego, a na koniec wewnątrzpartyjną, aczkolwiek publiczną debatę, rzeczywiście otrzymamy spektakl, który jest w stanie przykryć niepowodzenia rządu, aferę hazardową i zepchnąć w niebyt medialny wszystkie inne niewygodne dla Platformy tematy.

 

"Walka” między prekandydatami w PO całkowicie zmarginalizowała innych kandydatów, startujących w wyścigu do Belwederu. Trzeba przyznać, że z punktu widzenia marketingu politycznego, było to posunięcie mistrzowskie. Wytworzono atmosferę, w której wydaje się, że walka o pałac prezydencki rozstrzyga się już dziś – kto wygra prawybory zostanie prezydentem. Media to kupiły, a sztab medialny Platformy może z zadowoleniem pociągać za sznurki i budować napięcie, którego nie powstydziliby się reżyserowie z Hollywood.


PiS: My mamy prezydenta, prawybory nie u nas


PO potraktowała prawybory jak lek, który ma doraźnie pomóc w bieżących problemach politycznych. Sukcesu pozazdrościła im lewica. Nie tak dawno SdPl zaproponowało zorganizowanie debaty "Na lewo od PO" z udziałem Tomasza Nałęcza, Jerzego Szmajdzińskiego i Andrzeja Olechowskiego. SdPl chciałoby, by debatę - podobnie jak "starcie" Komorowski - Sikorski - transmitowała TVP. Co z tego wyjdzie? Pewnie nic. Debata Nałęcz, Olechowski i Szmajdziński byłaby przeciez elementem kampanii wyborczej, a nie prawyborów (kolejny punkt dla Platformy).

 

Drogą Platformy na pewno nie zamierza podążać Prawo i Sprawiedliwość. W wywiadzie dla "Rzeczpospolitej" Adam Bielan powiedział, że PiS nie musi organizować prawyborów, bo ma Lecha Kaczyńskiego. - My mamy kandydata. Jest nim urzędujący prezydent. A nawet w Stanach Zjednoczonych urzędujący prezydent ubiegający się o reelekcję nie ma kontrkandydatów we własnej partii - stwierdził Bielan.

 

Nie do końca jest to prawda. Spin doktor PiS-u albo nie wie jak wygląda proces wyborczy w USA, albo, delikatnie mówiąc, minął się z prawdą. Dlaczego? Ponieważ, niezależnie od tego czy partia ma czy nie ma prezydenta, w Stanach Zjednoczonych prawybory odbywają się zawsze.

 

Do tej pory nie zdarzyło się, co prawda, by urzędujący prezydent przegrał z jakimś kontrkandydatem wewnątrz partii, ale, jak pokazuje przykład prawyborów w Partii Republikańskiej sprzed 30 lat, nawet posiadając prezydenta, warto prawybory organizować.

 

W 1976 roku republikanin Gerald Ford kończył pierwszą kadencję urzędowania w Białym Domu. Ford uzyskał ponownie nominację do walki o urząd prezydenta, minimalnie tylko wygrywając z Ronaldem Reaganem. Właściwe wybory Ford jednak przegrał z demokratą Jimmy Carterem. Nie na długo. Cztery lata później wyścig wyborczy wygrał i prezydentem został  - Ronald Reagan. Polityk ten urzędował przez dwie kadencje, wyciągnął USA z kryzysu gospodarczego i był jednym z ludzi, który znacząco przyczynił się do upadku komunizmu w Europie Wschodniej.

 

Szansa dla partyjnych dołów


Nawet jeśli prawybory w PO są w zamierzeniu tylko i wyłącznie spektaklem medialnym, a PiS organizacją prawyborów w ogóle zainteresowany nie jest, może się okazać, że prawyborcze posunięcie Platformy doprowadzi do realnej zmiany w funkcjonowaniu systemu partyjnego w Polsce.


Przypuśćmy, że prawybory w PO wygrywa Radosław Sikorski. Dla PO byłby to sygnał, że partyjne doły, wiedząc, że Komorowski jest przedstawicielem partyjnego establishmentu - pokazują kierownictwu PO czerwoną kartkę. Oto szeregowi, na co dzień niewiele znaczący działacze partyjni, mają szanse wyrazić swoje niezadowolenie i pokazują, że z nimi też trzeba się liczyć.

 

Byłoby nieźle, gdyby z tego całego prawyborczego spektaklu, który urządziła PO, wynikło coś pożytecznego dla polskiej polityki. Ot choćby to, by rozpoczął się u nas proces uzdrawiania polskiej sceny politycznej z ciężkiej choroby autorytarnych rządów prezesów.

Wspomóż Nas

Twoja ocena:

Średnia ocen:

4.5

Liczba głosów:

14

 

 

Komentarze użytkowników (12)

Sortuj według najnowszych

Zgłoś do moderacji

~warszawiak 07:59:48 | 2010-03-27
czyżby i tak było wiadomo KTO? wtedy ludzie po prostu nie chca brac udziału w farsie.

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

pzylka 20:27:54 | 2010-03-26
Tak się przyglądam tym wszystkim komentarzom pod swoim artykułem i się zastanawiam czy wam się tak chce ciągle nawzajem mięsem obrzucać?
A może warto by się czasem zastanowić i ze sobą POROZMAWIAĆ, PODYSKUTOWAĆ?
Nie szkoda wam czasu na bezowocne przekrzykiwanie się kto jest większym idiotą?
Tyle piszecie o tym jak niski poziom prezentują nasi politycy, a co wyłania się z takich komentarzy jakie WY SAMI piszecie? Naprawdę warto chwilę się zastanowić zanim się coś napisze. Nawet w internecie.

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~tad 16:45:57 | 2010-03-26
Widzę,że PO przysłała swój desant. Miłej zabawy chłopcy.

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~observer 16:02:30 | 2010-03-26
 brat_robot no nie wiem czy zabrala sie juz Pisowska Komisja Poprawnosci Politycznej na Deonie.... a jesli sie nie zebrala... to nie moga usowac wpisow... pissowska poprawnosc polityczna czyli PPP to najwazniejsze w czesci politycznej Deonu

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

brat_robot 15:47:52 | 2010-03-26
Czy moderatorzy mogliby zadbać o jakość dyskusji?

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~komik 15:41:31 | 2010-03-26
ted, dlaczego ty obrazasz prezia pissozytow? oceniasz innych... moze warto i ciebie ocenic... fanatyk pissozytow?

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~tad 14:34:28 | 2010-03-26
Red.
PiS takie prawyborów jak w PO na pewno nie potrzebuje. Może Ty się na to nabierasz ale nie ludzie z odrobiną krytycyzmu. Fakt ,że są ludzie , którzy najlepiej czują się w cyrku , zwłaszcza jeżeli szef sam namaszcza klaunów.

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~red. 12:36:25 | 2010-03-26
no i własnie PIS-owi by się takie prawybory z urzędującym prezydentem przydały. bo to chyba dla nich ostatnia szansa. 

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~komik 12:27:09 | 2010-03-26
 andreas ... dostałes pistolecik od prezia Jara? on taki malutki nosil do sejmu.... i tez mial ochote sobie do ludzi postrzelac... ale niestety... nie mogl... straz marszalkowska 

Oceń odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~komik 12:15:51 | 2010-03-26
 brat_robot
To raczej typowo bolszewickie zachowanie andreasa... no coz dzierzynski tez byl Polakiem

Oceń odpowiedz

Pokaż więcej komentarzy

Facebook @portalDEONTwitter @deon_plYouTube @portalDEONplInstagram @deon_plKontakt

Logowanie

 
Opcja umożliwiająca automatyczne logowanie w serwisie przy kolejnej wizycie. Jest aktywna do momentu wylogowania.
zarejestruj się zapomniałeś hasła?
Zaloguj przez Facebook