Poprawność polityczna

Jacek Siepsiak SJ
(fot. Albert Laurence)

Chichot historii unosi się nad zamieszaniem wokół paragrafów nakazujących karanie za głoszenie takich czy innych tez o Holokauście w naszym kraju. Bo przecież to właśnie to środowisko, które wypłynęło m.in. na szydzeniu z poprawności politycznej, teraz grożąc kodeksem, chce bronić własnej poprawności politycznej.

 

Niechęć do poprawności politycznej to znaczące paliwo dla polityków. Sam niejednokrotnie zżymałem się na nią. Wcale mnie nie dziwi to, że jej nie lubimy. Przecież ogranicza naszą wolność. Nie pozwala głosić pewnych (nawet zabawnych) sloganów. Lubimy opowiadać niepoprawne politycznie kawały. Bez generalizacji nie można prowadzić dowcipnej konwersacji.

 

Poprawność polityczna to kaganiec, to ograniczenie. Dlatego też pewnie i teraz tak wielu sprzeciwia się nowym zakazom ustawowym. Czy wobec tego należy ją odrzucić?

 

Gdyby chodziło tylko o atmosferę rozmów u cioci na imieninach, to nie byłoby się nad czym zastanawiać. Musimy jednak przyznać, że poprawność polityczna ma też ważne funkcje społeczne. Po prostu broni słabszych. Weźmy Polaków w USA. "Polish jokes" rozśmieszają wielu, ale są dla nas krzywdzące. Mogą też utrudniać aklimatyzowanie się w środowisku amerykańskim. Poprawność polityczna ma chronić Polaków przed taką dyskryminacją. (To i tak bardzo delikatny przykład). Niestety dyskryminowanie słabszych, używanie mowy nienawiści wobec mniejszości, poniżanie i wyśmiewanie (nawet na poziomie szkoły) często prowadzi do dramatów i "usprawiedliwia" znieczulicę społeczną. Eksterminacje zaczynają się od słów.

 

Nie wolno zamykać oczu na takie fakty. Ale z drugiej strony wiemy, że nadmierna ochrona różnych grup społecznych (też przez poprawność polityczną) wywołuje odwrotne od zamierzonych skutki. Niechęć wobec "nazbyt uprzywilejowanych" rośnie. Pytamy, dlaczego oni mają taką ochronę, a my nie? Weźmy np. i porównajmy statusy prawne "kłamstwa oświęcimskiego" i "polskich obozów zagłady".

 

Mógłbym to skwitować jednym zdaniem: nie należy przesadzać w żadną stronę. Ale chyba muszę pogłębić ten temat.

 

Uwaga mniej istotna: poprawność polityczna ma bronić słabszych, a nie silniejszych. Państwo ma spory aparat wpływu. I Polska z powodzeniem korzystała z niego. Zdarzają się oczywiście błędy, ale na świecie obecnie już obowiązuje poprawność polityczna, jeśli chodzi o twórców obozów zagłady podczas IIWW. Nie wydaje się, żebyśmy byli bezsilni...

 

Istotniejsze porównanie: to trochę tak jak z przepraszaniem przez Jana Pawła II za grzechy Kościoła. Wielu się oburzało na papieża. Ale on wiedział, co robi. To prawda, że każdy odpowiada za swoje grzechy. I trudno oskarżać Karola Wojtyłę za sprawę Galileusza. A jednak on przeprosił. Dlaczego?

 

Tworzymy pewne społeczności. Panuje w nich określona atmosfera, przyzwolenie na takie lub inne zachowania, na taką lub inną mowę. To rodzi określone konsekwencje, też grzeszne konsekwencje. Z kolei te zdarzenia wpływają na atmosferę, w jakiej żyją następne pokolenia. I historia się nakręca.

 

Gdy przepraszamy, to przepraszamy za grzech i jego konsekwencje. Dzięki temu możemy się uczyć na błędach, możemy unikać powtarzania się grzechów. Jeśli tego nie robimy, jesteśmy winni zaniedbania, które może doprowadzić do kolejnego zła, do krzywdy. Podobnie jeśli jako wspólnota Kościoła (lub narodowa czy obywatelska) unikamy rachunku sumienia, jeśli się wybielamy, jeśli nie pozwalamy, by nas upominano albo przypominano grzechy przodków, to jesteśmy winni zaniedbania i ryzykujemy powtórki z tego, co najbardziej haniebne. Nie wolno nam też zaniedbywać badania przyczyn m.in. tego, jaka wtedy panowała poprawność polityczna.

 

Na koniec: osobiście mam problem z obwarowywaniem prawnym "kłamstwa oświęcimskiego". Ten wyjątek wydaje mi się niepotrzebny. Ale muszę przyznać, że ściganie negowania istnienia KL Auschwitz-Birkenau to jednak nie jest uciekanie przed szczerym rachunkiem sumienia. Natomiast ściganie tych, którzy (może nawet niesłusznie) rzucą nam w twarz współudział w zbrodni Holokaustu, utrudnia szczere stanięcie w prawdzie, może zakłamać naszą pamięć i w konsekwencji uczyni nas odpowiedzialnymi za to, co nadciąga.

 

Istnieje więc i groźna poprawność polityczna.

 

 

Jacek Siepsiak SJ - dyrektor naczelny Wydawnictwa WAM i redaktor naczelny kwartalnika "Życie Duchowe"

 
 
Wspomóż Nas

Twoja ocena:

Średnia ocen:

1.09

Liczba głosów:

1514

 

 

Komentarze użytkowników (20)

Sortuj według najnowszych

Zgłoś do moderacji

Gog 11:11:50 | 2018-02-14
Po w kroczeniu sowietów Żydzi zdradzili Rzeczypospolitą, zdradzili swoich sąsiadów. Współpracowali z okupantem w eliminowaniu polskich elit /wieczysty sybir/, budowali Kraj Rad.  Ci Żydzi , którzy zgineli z rąk polskich nie mają moralnego prawa do miana "OFIAR HOLOKAUSTU".
Gineli jako zdrajcy, sowieccy rewolucjoniści.

Oceń 11 1 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

Simon.K 01:42:30 | 2018-02-11
Stanięcie w prawdzie nie oznacza przyznania się do cudzej winy. Nie należy ścigać nikogo ale przypominać jak było na prawdę - że to nam jako Polakom zgotowano los w obozach a nie my innym - poza marginesem, który trafia się w każdym narodzie, także wśród Żydów. Jezus także policzkowany nie mówił - dobrze że mnie bijesz ale "«Jeżeli źle powiedziałem, udowodnij, co było złego. A jeżeli dobrze, to dlaczego Mnie bijesz?»" - a on jest Prawdą i bronił się przed atakami słownymi wyważonym lub ostrym (kilka razy z faryzeuszami) słowem. Uważam, że nie utwiedzanie Żydów i Niemców w kłamstwie oświęcimskim to dobry uczynek. 

Oceń 24 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

Oriana 00:15:05 | 2018-02-11
Nie oskarżajmy teraz Polaków o antysemityzm, bo obecny kryzys międzynarodowy nie z tego wynika.
Kryzys i protesty w Izraelu, USA i wielu innych krajach wywołała nieprecyzyjna, źle napisana ustawa o IPN.
Ustawa powinna być tak napisana, aby nie budziła wątpliwości, że ogranicza wolność wypowiedzi. Przeczytałam wiele artykułów w prasie zagranicznej po angielsku, a na ten temat pisano bardzo dużo i zrozumiałam, co budzi taką krytykę i protesty. Własnie to, że powołując się na art.55a.1 będzie można oskarżyć kogoś, kto będzie mówił/pisał, że jacyś Polacy współpracowali z nazistami (współodpowiedzialność). 
Na skutek tego napisano w gazetach w wielu krajach na świecie artykuły, które wywlekają sprawy z naszej historii, które nie są dla nas chwalebne. Może ustawa zostanie naprawiona, ale kto naprawi wizerunek Polski?

Oceń 27 161 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

ptgalik777 22:29:07 | 2018-02-10
Kilka lat temu w pewnej książce wyczytałem, że historia antysemityzmu w naszym narodzie sięga początku działalności Jezuitów na ziemiach polskich. Zaczeli od zasiania niechęci do Żydów wśród magnatów i szlachty. Przed przybyciem Jezuitów Żydzi żyli sobie spokojnie w Polsce, która stała się dla nich ostoją w Europie. To niestety jest ciemna strona działalności tego Zakonu. Z biegiem czasu ziarno antysemityzmu kiełkował. W XIX w. i w pierwszej połowie XX w. wierni z ambon kościołów i z prasy katolickiej uświadamiali byli na temat  "starozakonnych". W czasie moich studiów zostałem zainpirowany przez profesora historii, specjalizującego się w stosunkach polsko-żydowskich do przeglądniecia dostępnych archiwalnych numerów prasy katolickiego z okresu dwudziestolecia międzywojennego i nieco wcześniejszego. Antysemityzm lał się wtedy. Jeśli ktoś ma przepraszać za ukształtowanie antysemityzmu w polskim narodzie to niestety Kościół Katolicki. Piszę to ze smutkiem.

Oceń 9 102 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

Oriana 15:19:56 | 2018-02-10
Jeśli intencją inicjatorów ustawy była obrona własnej poprawności politycznej, to efekt jest wprost odwrotny. Przez kilka tygodni w gazetach na całym świecie rozpisują się o tym, jak wyglądała sytuacja Żydów w okupowanej Polsce, podkreślają, że obozy koncentracyjne były niemieckie, a Polacy sami byli ofiarami oraz że za pomaganie Żydom groziła kara śmierci. Ale napisano też wiele o złych i haniebnych  czynach, których dopuszczali się Polacy wobec Żydów.
Przeczytałam wiele artykułów po angielsku w amerykańskich, izraelskich i brytyjskich gazetach i było mi bardzo przykro, jako Polce.
Nigdy wcześniej nie było takiego natężenia przykrych dla Polaków artykułów w prasie światowej.

Oceń 26 156 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

cristiada 22:26:22 | 2018-02-09
Sprawa przeniesienia Papieża Benedykta do Domu Ojca leży w gestii Pana Boga, wypada więc apelować do rozmaitych złotopiórych ( w tym darzących szczególną estymą papieża Franciszka) aby jeszcze Go tam nie umieszczali.
Spokojnie panowie, nikt nie wie kto będzie pierwszy
Na tym polega prymat miłości Boga nad miłością bliźniego (że tak nawiążę do łatek moralnych przyszywanych "niektórym ochrzczonym" przez o.Piórkowskiego) 

Oceń 14 6 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

WDR 17:22:56 | 2018-02-09
Kilka dni temu mieliśmy przykład poprawności politycznej na deonie.

Redaktor z deonu zrobił ledwie krótką wzmiankę o współpracy jednego z księży z SB (zadośćuczynił tym prawdzie, a jednocześnie nie było tam niczego piętnującego - raczej było widać, że każde słowo dobierał uważnie). Ale teraz już tej wzmianki nie ma. Zadziałała poprawność polityczna obecna w środowisku deonu. Może nawet jakiś nakaz z góry? Może były naciski (nie tylko te, które można było przeczytać w komentarzach). Tego nie wiem.

Co ciekawe informacja dotyczyła nagrody na polu polsko-żydowskim. A ileż to razy słyszeliśmy w ostatnich dniach, że musimy stanąć w prawdzie właśnie w tym kontekście (jakbyś nie stawali).

Oceń 134 11 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

jan.wygnanie 15:49:20 | 2018-02-09
Tadeusz_25

Jakim prawem łamiesz i kpisz sobie ze słów Pana Jezusa Chrystusa?
Jakim prawem zwracasz się do księdza ''OJCZE"?
A może faktycznie jest on twoim ojcem?
A jeśli nie to jak ty zwracasz się, czy zwracałeś sie do swoich biologicznych rodziców?

33 Węże, plemię żmijowe, jak wy możecie ujść potępienia w piekle?

Oceń 10 137 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

cristiada 14:57:06 | 2018-02-09
Oczywiście, poprawność polityczna nie ma za zadanie chronić słabszych a jedynie sprzyjać silniejszym,którzy wokół niej budują swa pozycję polityczną, zamykając przy tym usta swym oponentom.
Poprawność ta jest tez wspierana przez usłużne media.
Cały ten obraz miast przysługi wyrządzonej słabszym jawi się jako kaganiec nałożony prawdzie w imię panującej ideologii.
Przepraszanie za grzech Kościoła wpisuje się niestety w ten obraz, czyniąc z Arki poza która nie ma zbawienia, usłużny instrument krzewienia współczesnych wartości.
Co zaś się tyczy bieżącego konkretu można by powiedzieć- uczmy się od Żydów - nie pozwólmy by ktokolwiek bezkarnie pluł nam w twarz jako narodowi.
Wszak , czy jesteśmy od nich gorsi?

Oceń 173 16 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

Tadeusz_25 13:34:20 | 2018-02-09
Ojcze, polecam kurs czytania ze zrozumieniem. Nigdzie w prozycji nie ma mowy o karaniu za naukowe tezy. Powiela ojciec kłamstwo medialne niektórych stacji. I tu wychodzi ojca kult poprawności politycznej - jak zawsze - wg wzoru PO-.N i im podobnych. Czas na refleksję. Proszę podać gdzie jest zdanie, o którym się ojciec tak bardzo rozpisuje. Przypuszczam, że jak w przypadku ojca Grzegorza od sierot z Aleppo nie doczekam przyznania się do błędu i przeprosin...

Oceń 216 25 odpowiedz

Pokaż więcej komentarzy

Logowanie

 
Opcja umożliwiająca automatyczne logowanie w serwisie przy kolejnej wizycie. Jest aktywna do momentu wylogowania.
zarejestruj się zapomniałeś hasła?
Zaloguj przez Facebook