Media, Kościół - dwie planety

(fot. noluck/flickr.com/CC)

Sprawa niefortunnej instrukcji, którą wydała kuria diecezji kaliskiej obiła się w mediach szerokim echem. Dokument skrytykowali także kościelni eksperci i w efekcie został on wycofany. Głos zabrała w końcu odpowiednia komisja Episkopatu. Cała ta sytuacja jest dobrym materiałem do analizy relacji między Kościołem a mediami. Nie wypada ona korzystnie, dla nikogo.


Przypomnijmy. Wydział Katechetyczny kurii w Kaliszu wydał instrukcję duszpasterską, której część poświęcona została uczniom wybierającym lekcje etyki zamiast katechezy. Od 1 września tamtejsi księża i katecheci byli zobowiązani do informowania, że "jest to forma pisemnej apostazji". Dokument podpisali kanclerz kurii oraz wikariusz biskupi ds. katechetycznych.


Na to zareagowały media. I słusznie, ponieważ ich powołaniem jest krytyczne patrzenie na rzeczywistość, a Kościół nie ma immunitetu na bycie recenzowanym (czego zresztą się nie domaga). Oto główne punkty tej medialnej krytyki:
1. Kościół straszy tych, którzy zamiast lekcji katechezy wybiorą etykę (rodziców lub uczniów), nazywając to aktem apostazji. A przecież taka decyzja nie jest równoznaczna z porzuceniem wiary.


2. Wysocy urzędnicy diecezjalni nie znają praw i regulacji instytucji, którą reprezentują, czym kompromitują siebie i Kościół, utwierdzając ludzi w przekonaniu, iż Kościół to ciemnota i zacofanie.


3. Jeszcze niedawno była burza o to, że do formalnego aktu apostazji Kościół wymaga dwóch wizyt w parafii i przyprowadzenia świadka. A teraz wygląda na to, że wystarczy dziecka nie posłać na religię i efekt jest taki sam. Kupy to się nie trzyma.


4. Strategia, która zamiast zachęcać i przyciągać, straszy poważnymi karami jest w dzisiejszych czasach przeciwskuteczna. To wypędzanie ludzi z Kościoła.


Z punktu widzenia zjawiska, które tu opisuję nie jest istotne, czy wszystkie te zarzuty są zasadne czy też nie. Ważne, że takie się pojawiły i zostały głośno wyartykułowane w wielu środkach przekazu. Potem była następująca sekwencja zdarzeń: dla KAI-u wypowiedzieli się eksperci kościelni (o tym konkretnym puncie dokumentu krytycznie), instrukcja zniknęła ze stron internetowych diecezji kaliskiej, kanclerz kurii przyznał publicznie, że został popełniony błąd, kuria wysłała do księży i katechetów pismo o wycofaniu dokumentu, o czym media naturalnie poinformowały. Trzy dni po usunięciu błędnej instrukcji ze stron internetowych diecezji pojawił się komunikat informujący, że tamta już nie obowiązuje, a obecnie przygotowywana jest nowa.


Na to zareagował Episkopat. I słusznie, ponieważ rzecz dotyczy spraw istotnych dla wiary i Kościoła, a głos z tej strony był wręcz oczekiwany. Komisja Wychowania Katolickiego KEP z datą 11 września 2014 wydała oświadczenie. Oto jego główne punkty:


1. W przedszkolach i szkołach organizuje się naukę religii na pisemne życzenie rodziców lub pełnoletnich uczniów.


2. Wszystkie dzieci z rodzin katolickich są zobowiązane do uczestniczenia w lekcjach katechezy. Wynika to z obowiązku pogłębiania wiary oraz z przyrzeczeń rodziców składanych podczas sakramentów chrztu i małżeństwa (do wychowania potomstwa w wierze i po katolicku).


3. Przygotowanie do przyjęcia sakramentów odbywa się podczas katechezy parafialnej oraz w trakcie lekcji religii w szkole. Z  czego wynika, że uczniowie chodzący tylko na etykę nie zostaną do sakramentów dopuszczeni.


Przedstawiciele Episkopatu naturalnie mają tu swoje racje. Nie o to jednak chodzi mi w tym komentarzu. Pragnę raczej zwrócić uwagę na fakt, iż zarówno media jak i kuria w Kaliszu oraz KEP na pierwszy rzut oka zrobiły po prostu to, co do nich należy. A jednak wszystkie strony mogły zrobić więcej. Oto lista zadań niewykonanych:

 

1. Media skupiły się wyłącznie na wątku apostazji, choć sytuacja - oraz fakt początku roku szkolnego - zachęcała do głębszego przyjrzenia się kwestii lekcji religii w szkole. Zamiast krytykować i bezmyślnie odsyłać ją do parafialnych salek, można przecież zbudować sensowną debatę wokół ewentualnego przekształcania katechezy w przedmiot poświęcony wiedzy religijnej. Czyli dziedzictwu, z którego nasza cywilizacja, jak by nie było, wyrasta. Wtedy tradycyjna katechizacja mogłaby wrócić do parafii. Ale dziennikarze potraktowali problem bardzo powierzchownie.


2. Kuria w Kaliszu potrzebowała aż trzech dni, by opublikować jednozdaniowy komunikat o wycofaniu poprzedniej instrukcji i przygotowywaniu nowej. W dobie mediów elektronicznych te trzy dni to o dwa za dużo. Gdyby diecezja zareagowała szybciej, lwia część medialnego szumu w ogóle by nie powstała, bo sprawa byłaby już załatwiona. A przynajmniej obok informacji o niefortunnej instrukcji pojawiły by się notki, że Kościół szybko sprawę załatwił.


3. Komisja Wychowania zareagowała szybciej niż diecezja, owszem, ale niestety jej oświadczenie zupełnie rozminęło się z problemem, który narodził się w Kaliszu. Wystarczy porównać powyżej zamieszczone wyliczenie elementów krytyki, jaka powstała w mediach z tym, co samo oświadczenie mówi. Punkty te zupełnie do siebie nie przystają. Z czego wypływa wniosek, że głos, który wyszedł z polskiego Episkopatu w ogóle nie odpowiedział na krytykę, która pojawiła się w środkach społecznego przekazu. W efekcie wierni, którzy w mediach ten przekaz usłyszeli lub przeczytali, nie otrzymali od swojego Kościoła żadnych wyjaśnień.


Inna sprawa to pytanie, czy akurat Komisja Wychowania Katolickiego KEP jest do takiej roli predestynowana. Może raczej powinno zareagować biuro prasowe lub sam przewodniczący Episkopatu? Jakkolwiek by to oceniać, na opisanym tu przykładzie widać, że kościelne instytucje oraz media świeckie to wciąż osobne planety, które na siebie spoglądają, ale z bezpiecznego dystansu. Niestety ofiarami tego wzajemnego nieprzystosowania są sami wierzący.

 

 

Konrad Sawicki - absolwent teologii na UKSW, publicysta, redaktor "Więzi", współpracownik Deon.pl, "Tygodnika Powszechnego" i "W drodze", twórca projektu Kościół dla mniej praktykujących. Twitter: @Konrad_Sawicki

 

 

 

Wspomóż Nas
Tagi: kalisz, apostazja

Twoja ocena:

Średnia ocen:

2.89

Liczba głosów:

28

 

 

Komentarze użytkowników (54)

Sortuj według najnowszych

Zgłoś do moderacji

~Kaligula 13:03:19 | 2014-09-19
Ad, T7HRR .
Tak ,takie i moje zdanie , problem ...no własnie w czym ? otóz opisywany przez Autora problem NIE JEST AUTONOMICZNY . To fragment większej calości zwanej ateizacją , laicyzacją , ten problem obejmuje nie tylko kwestie katechezy .

W czym problem ? oto my my tutaj na forum zajmujemy się sprawami j.w. i np. kwestiami kryzysu powołań kapłanskich , odejścia od praktyk religijnych [ ostatnio padła cyfra ok. 2 milionów w Polsce ] itd. itp. a dlaczego tak jest ?
bo brakuje oficjalnego dokumentu o laicyzacji w Polsce , jej skali , przyczynach i srodkach zaradczych , pomimo rozbudowanej bazy naukowej koscioła ...bładzimy w ciemnościach , na "czuja "

Tak zgadzam sie jeżeli któs wczesnie odchodzi od katechizacji to mimo woli przyjmuje pogańskie, ateistyczne poglądy na  instytucję małżenstwa usilnie promwaną przez media głownego nurtu , więc cóż w tym dziwnego ,ze takie małżenstwa są nietrwałe ?

konsumeryzm wyklucza osobistą ofiarę ...a każdy kto wie co to małżenstwo wie o co chodzi ...

Oceń 3 2 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~zakochany 07:35:17 | 2014-09-19
Więcej Sawickiego na deonie - więcej Wyborczej na deonie - więcej "prawdy" na deonie

Oceń 1 2 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~WDR 03:04:38 | 2014-09-19
Zacznijmy od podstaw:

Media, realne życie - dwie planety

Oceń 5 2 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~Kaligula 14:05:17 | 2014-09-18
Fakt , to episkopat ustala warunki dopuszcznie lub niedopuszczenia do sakramentu ...i takie jego prawo.

To ,że ma takie prawo nie rostrzyga jednak o tym ,ze owa nauka jest skuteczna i że np. małżeństwa osób które ukończyły katechezę na poziomie szkoły średniej są trwalsze [ cyfry ! ] i bardziej szczęśliwe niz te pozostale .

Sytuację komplikuje fakt zwiększajacej się ilości tzw. małżeństw niesakramentalnych jesli wierzyć tendencjom to w przyszlości bedzie ilość tak duża ,że ...zacznie być normą .... jak więc jak wygladają owe katońskie zapędy zwolennikow niedpouszczania do sakramentu ?

 okazuje się ,że pomimo hierachiczności kościoła MASOWE tendencje mogą być silniejsze niz dokumenty obdarzone pieczątką kurii.

To co smuci , a co przebija przez wszystkie , prawie wszystkie wypowiedzi to tendencja  do obniżania rangi dokumentów kościoła .Nie , nikt tego nie powiedział ale ... to się wyczuwa. Ale ile w tej tendencji udziału samej instytucji to już inna sprawa.

Oceń 3 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

Miłosz Skrodzki 08:34:23 | 2014-09-18
Pan Sawicki przeinaczył komunikat KWK KEP. Tak naprawdę brzmi on następująco: "uczestnictwo w zajęciach z etyki nie spełnia w żadnym zakresie wymogu przygotowania do wyżej wymienionych sakramentów św. i nie może być respektowane przy podejmowaniu decyzji o wyrażeniu zgody, co do ich przyjęcia".

Jak to interpretować? Konia z rzędem temu, kto to wyjaśni. W każdym razie do Komunii i spowiedzi - co jest kluczowe - może przystąpić tak naprawdę każdy, kto chce. Tu nie trzeba na szczęście żadnego "pozwolenia". Inaczej sprawa ma się z bierzmowaniem, ale to już mniej istotne.

Oceń 2 5 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

Miłosz Skrodzki 08:10:20 | 2014-09-18
"NIE ZOSTANĄ DOPUSZCZENI DO SAKRAMENTÓW"?!?

Przecież to o wiele gorsze niż jakaś enigmatyczna "apostazja"! Jak można być takim sadystą? Nikt przy zdrowych zmysłach nie odmawia nikomu Ducha św. Tym bardziej, że przygotowanie odbywa się w parafii, a nie na katechezie. Ten kto to napisał sam dokonaw ten sposób ł apostazji.

Oceń 3 7 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~Kaligula 13:36:22 | 2014-09-17
No dobrze ...ale co na to Bóg .
W ST jest np. fragment poświęcony Jonaszowi i Niniwie , postraszył i to skutecznie , ten strach pomógł .Kosciół straszy ? a czym ...

Profil nauczania ostanich lat wyklucza lek przed karą , Chrysrtus nas kocha , wszystko wybaczy , piekła nie ma [w nauczaniu ] diabeł to wytwór ludowej fantazji, więc czym chce straszyć ?
tym że komuś nie udzieli ślubu koscielnego ? a czego tutaj się bać ?
Chrystus i tak nam wszystko wybaczy ... jeżeli kogoś dzisiaj można czymś przestraszyć to np. deflacją ale nie życiem w grzechu .
Ale...
 no właśnie do czego tutaj potrzebny jest kościół i do czego ? przecież wszyscy jesteśmy zbawieni...bo Chrystus nas kocha.

Wiem, jestem wredny.

Oceń 10 4 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~LOL 04:28:54 | 2014-09-17
A w mediach Tomasz Lisa: "Religia jest jak penis".

Oceń 1 1 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

TomaszL 17:57:33 | 2014-09-16
Zaczne od końca:
"Jakkolwiek by to oceniać, na opisanym tu przykładzie widać, że kościelne instytucje oraz media świeckie to wciąż osobne planety, które na siebie spoglądają, ale z bezpiecznego dystansu. Niestety ofiarami tego wzajemnego nieprzystosowania są sami wierzący."

Drogi autorze, wierzący nie są żadnymi ofiarami w tym wypadku. Bo wierzący doskonale wiedzą, iż lekcje religii, czyli katechizacja dzieci i młodzieży jest naturalnym, praktykowanym od wielu pokoleń elementem wychowania w wierze.
Problem maja co najwyżej jakieś nic nie znaczące dla katolików, świeckie media. Bo jak zwykle robią aferę z niczego.

No i problem mają osoby, które stoją w rozkroku, bo nie potrafią podjąć decyzji, czy służą władcy tego świata, czy też Bogu.
Kiedyś się mówiło: Panu Bogu świecę, a diabłu ogarek.  Teraz podobno są to tzw. katolicy otwarci

Oceń 9 9 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

Effa 16:28:18 | 2014-09-16
Dobry tekst pokazujący nie tylko dystans.... ale wręcz nieumiejętność reagowania....
Przyznanie się natomiast do błędu, to dobry początek,.... Przynajmniej w tej sprawie...

Oceń 7 11 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Pokaż więcej komentarzy

Facebook @portalDEONTwitter @deon_plYouTube @portalDEONplInstagram @deon_plKontakt

Logowanie

 
Opcja umożliwiająca automatyczne logowanie w serwisie przy kolejnej wizycie. Jest aktywna do momentu wylogowania.
zarejestruj się zapomniałeś hasła?