Kto rano wstaje, ten jest bardziej...

PAP - Nauka w Polsce
Osoby o chronotypie porannym, czyli takie, które poranek uważają za ulubioną porę dnia, zwykle o godzinie 6- 7 są już na nogach (fot. jamelah e. / flickr.com)

Czym różnią się ludzie, którzy lubią wcześnie wstawać od osób, które późno zasypiają? Choćby tym, że prowadzą bardzo regularny tryb życia - mówi dr hab. Wanda Ciarkowska, psychofizjolog z Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego.

 

Jak wyjaśnia badaczka, osoby o chronotypie porannym, czyli takie, które poranek uważają za ulubioną porę dnia, zwykle o godzinie 6- 7 są już na nogach. Z radością witają kolejny dzień, a żeby wstać, nie potrzebują budzika.

 

Zasypiają o godz. 22 lub wcześniej. Ich przeciwieństwem są osoby o chronotypie wieczornym. Ich tryb życia nie jest tak regularny. Do łóżka chodzą po północy i lubią spać do późna. Najlepiej czują się po południu i wieczorem, a niektórzy nawet nocą. Wtedy mają najwięcej siły. Żeby wcześnie wstać potrzebują budzika. Ich sen jest często zbyt krótki, a to, jak mówi badaczka, nie jest korzystne dla zdrowia.

 

Z badań wśród osób "wieczornych", które przeprowadzała Ciarkowska, wynika, że aż 85 proc. "sów" ocenia swój sen jako nieefektywny, a aż 30 proc. deklaruje, że chciałoby spać o 3 godz. dłużej.

 

Jak uważa Ciarkowska, chronotyp wieczorny jest o wiele mniej korzystny niż poranny. Osoby, które lubią chodzić spać późno mają większy poziom lęku i częściej zapadają na depresję niż osoby poranne. Częściej wśród nich się zdarza korzystanie z używek i występuje wśród nich więcej problemów społecznych.

 

Jednak jak stwierdza naukowiec, zauważono, że osoby "wieczorne" nieco częściej lepiej wypadają w testach inteligencji. Ale jak podkreśla badaczka, nie jest to silna zależność.

 

Ciarkowska zaznacza, że z chronotypem wieczornym związany jest bardziej imprezowy tryb życia. Osoby o takich preferencjach najwięcej energii mają w czasie, który społeczeństwo przeznacza na odpoczynek i rozrywki, dlatego lepiej czują się w towarzystwie i więcej jest wśród nich ekstrawertyków.

 

Polacy są jednak narodem raczej porannym. - Statystyczny Polak o 22 już śpi. Ma to m.in. związek z długim czasem dojazdu do pracy w naszym kraju, który wymusza wcześniejsze wstawanie - uważa rozmówczyni. Bo chronotyp nie musi być przez całe życie jednakowy. Może się w ciągu życia zmieniać. Ciarkowska zwraca uwagę na to, jak preferencje dobowe zmieniają się z wiekiem.

 

- Wśród dzieci bardzo mało jest tych o chronotypie wieczornym - stwierdza naukowiec. - Rodzice, ze względu na czas społeczny muszą wstawać w godzinach porannych i do tego trybu życia muszą przystosować się ich dzieci - zaznacza. Chociaż, jak dodaje badaczka, dzieci matek niepracujących wstają później, bo ich mama nie spieszy się do pracy.

 

Ciarkowska zauważa, że wśród amerykańskiej młodzieży w wieku 14-15 lat aż 80 proc. spontanicznie budzi się do szkoły. Jednak u osób już o rok starszych chronotyp gwałtownie się zmienia na wieczorny. Wśród 16-latków zdecydowana większość woli wstawać późno. Najwięcej osób "wieczornych" jest jednak wśród studentów.

 

Jak wyjaśnia Ciarkowska, zmiana preferencji co do pór dnia wśród młodych osób może mieć związek z biologicznymi uwarunkowaniami, zmianami zachodzącymi w organizmie, podczas okresu pubertalnego (dojrzewania), gdy obserwuje się zwiększone wydzielanie hormonów płciowych. Czynnikiem nie bez znaczenie jest również czynnik psychospołeczny, zwłaszcza wpływ rówieśników oraz potrzeba demonstrowania swojej niezależności w ustalaniu godzin chodzenia spać.

 

Ciarkowska zaznacza, że osobom wieczornym trudniej jest zdobyć pracę - większość stanowisk wymaga wczesnego wstawania, a zamiłowanie do spania do późna nie jest mile widziane przez wielu pracodawców.

Pracodawcom bardziej też zależy na osobach regularnych i uporządkowanych, a to cechy związane z chronotypem porannym.

 

Z wiekiem chronotyp staje się coraz bardziej poranny. Wśród ludzi powyżej 65. roku życia osoby wieczorne są bardzo rzadko spotykane. Nawet ci, którzy w młodości preferowali późne chodzenie spać stopniowo zmieniają swoje przyzwyczajenia i kładą się do łóżka dużo wcześniej niż dawniej.

 

Mimo to odsetek osób wieczornych w społeczeństwie stale rośnie. Zdaniem Ciarkowskiej, może to wynikać z coraz większym zapotrzebowaniem pracodawców na pracą zmianową lub nocną.

 

Ciarkowska w ramach swoich prac nad preferencjami czasu dobowego przebadała w Polsce ok. 10 tys. osób.

 

PAP - Nauka w Polsce 

 

 

 

 

KWADRANS UWAŻNOŚCI. ĆWICZENIA DUCHOWE
Wojciech Werhun SJ

 

Potrzebujesz zwolnić? Daj sobie kwadrans. Czas tylko dla siebie. Żeby się zatrzymać. Żeby odkryć prawdę o sobie. Żeby znaleźć to, czego pragniesz. 49 ćwiczeń na uważność to indywidualny program rozwoju osobistego i duchowego. Nauczysz się trwać w obecności Boga, staniesz się kimś wdzięcznym i świadomym siebie. Każdy etap ćwiczeń wprowadzi Cię na głębszy poziom relacji z Bogiem i samym sobą.

 

 

 

 

 

Wspomóż Nas

Twoja ocena:

Średnia ocen:

4.56

Liczba głosów:

55

 

 

Komentarze użytkowników (30)

Sortuj według najnowszych

Zgłoś do moderacji

~cudowny sen rano... 19:19:09 | 2014-08-19
A jak zmienić ten chronotyp? :/ to jest bardzo trudne :(((

Oceń 3 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~Koko 19:08:15 | 2014-08-19
A dla mnie ten artykuł jest ciekawy. Jak ktoś chce, to może romanse poczytać.

Oceń 8 1 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~Sylwia 17:51:04 | 2014-08-19
Pani Ciarkowska ....beznadziejny artykuł i nieciekawy, cos ciekawszego i mądrzejszego poprosze...

Oceń 2 7 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~a 13:09:52 | 2014-08-19
co sie czepiacie, to wyniki badań, zawsze są nudnawe ;]

Oceń 4 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~Meg 12:52:00 | 2014-08-19
bla bla bla... myślałam że to jakiś ckawy artykuł.

Oceń 2 5 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~siup 11:37:12 | 2014-08-19
Kto rano wstaje , ten ma czerwone oczka

Oceń 11 1 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~azb 11:30:10 | 2014-08-19
Ale wśród osób wstających wcześnie więcej jest osób złych

Oceń 14 6 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~azb 11:27:52 | 2014-08-19
"może to wynikać z coraz większym zapotrzebowaniem"- ten tekst pisała osoba poranna czy wieczorna?tak czy inaczej jak się pisze dla publiczności trzeba bardzo uważać, żeby nie  torturować czytelników brakami językowymi, tymczasem z tym na polskich stronach web jest baaaaardzo źle!!!!

Oceń 6 odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~Monia 10:37:59 | 2014-08-19
A co z osobami, które późno się kładą, a wcześnie wstają?

Oceń 6 1 Pokaż odpowiedzi odpowiedz

Zgłoś do moderacji

~dekster 18:59:13 | 2011-08-16
 ale bzdurny artykul :(

Oceń 6 8 odpowiedz

Pokaż więcej komentarzy

Facebook @portalDEONTwitter @deon_plYouTube @portalDEONplInstagram @deon_plKontakt

Logowanie

 
Opcja umożliwiająca automatyczne logowanie w serwisie przy kolejnej wizycie. Jest aktywna do momentu wylogowania.
zarejestruj się zapomniałeś hasła?
Zaloguj przez Facebook