Żywność - naturalne lekarstwo. Co nam szkodzi, a co nam pomaga?

Więcej serotoniny, mniej bólu?

 
Serotonina w mózgu ma związek z odczuwaniem bólu, które zostaje zakłócone podczas ataku migreny. Przyjmuje się, że fala bólu w mózgu zmniejsza się, kiedy spada ilość serotoniny. Dzięki temu ból może zostać łatwiej dostrzeżony. A zatem zgodnie z tym substancje, które powodują zwiększenie ilości serotoniny w mózgu, miałyby łagodzić ból. Substancją, która jest do tego zdolna, jest biologiczny prototyp serotoniny: aminokwas tryptofan, budulec białkowy pochodzący z pożywienia, który jest konieczny do tworzenia się serotoniny w mózgu.
 

Neuroprzekaźnik dla lepszego nastroju, spokoju i koncentracji

 
Serotonina jest wytwarzanym przez organizm neuroprzekaźnikiem (neurotransmiterem) działającym w systemie nerwowym i wytwarzana jest przez organizm z niezastąpionego aminokwasu, jakim jest tryptofan. Zabezpiecza ona połączenie pojedynczych komórek nerwowych w mózgu, wpływa między innymi na odczuwanie bólu, regulację krążenia oraz rytmu snu i czuwania. Poza tym ten neuroprzekaźnik ma również wpływ na mechanizmy odczuwania głodu i sytości. Niedobór serotoniny łączy się z powstawianiem depresji.
 

W jaki sposób z tryptofanu we krwi powstaje serotonina w mózgu?

 
Dla pacjentów cierpiących na bóle odpowiedź na to pytanie jest szczególnie ważna. Synteza serotoniny uzależniona jest od obecności tryptofanu. Na swojej drodze do mózgu tryptofan musi przebyć tak zwaną barierę krew-mózg. Bariera ta jest niemożliwa do pokonania dla serotoniny, jednak tryptofan może to uczynić. Jeśli zatem koncentracja tryptofanu w mózgu wzrasta, tworzy się coraz więcej serotoniny. Łączy się z tym również działanie uśmierzające ból. Badania wykazały, że redukcja koncentracji tryptofanu w mózgu poprzez podanie waliny (jest to inny aminokwas, konkurujący z tryptofanem przy barierze krew-mózg) prowadzi do obniżenia progu bólu. Również dieta uboga w tryptofan podnosi wrażliwość na bodźce bólowe, która jednak ustępuje po podaniu tryptofanu. Interesujący jest fakt, że dietetyczny wpływ tego procesu metabolicznego jest bardzo silnie związany z przemianą węglowodanową, to znaczy dieta bogata w węglowodany wspomaga wytwarzanie serotoniny w mózgu. A zatem decydujące znaczenie ma nie tylko ilość białek czy tryptofanu! 
 
► Działanie uśmierzające ból. Wybieraj owoce, warzywa i produkty zbożowe. Dzięki temu wzrośnie synteza serotoniny!
 

Więcej węglowodanów z pożywienia – więcej serotoniny!

 
Aminokwas tryptofan razem z innymi krążącymi we krwi długołańcuchowymi neutralnymi aminokwasami dociera do mózgu wspólnym systemem transportowym przez barierę krew-mózg. Przy tym wszystkie aminokwasy konkurują ze sobą o względy tego „transportera”.
 
Tryptofan w porównaniu z innymi aminokwasami występuje w proteinach w stosunkowo niewielkich ilościach. Jeśli zatem spożywasz posiłek bogaty w proteiny, prowadzi to do większego wzrostu neutralnych aminokwasów we krwi w porównaniu z tryptofanem. Z powodu „dużej konkurencji” przyswajanie tryptofanu przez mózg spada. W rezultacie posiłek bogaty w białka obniża wytwarzanie serotoniny!
 
W jaki sposób możemy poprawić ilość tryptofanu przenikającego przez barierę krew-mózg? Na przykład poprzez węglowodany pochodzące z owoców, warzyw oraz produktów zbożowych. W ten sposób podwyższysz poziom tryptofanu we krwi i zapewnisz zwiększenie syntezy serotoniny.
 
► Tryptofan z pożywienia. Dieta, która miałaby wspomagać przyswajanie prototypów serotoniny, musi być uboga w białka i bogata w węglowodany!
 

Cudowny świat serotoniny i spółki

 
W jaki sposób można precyzyjniej wyjaśnić te procesy? Posiłek bogaty w węglowodany prowadzi do wzmożonego wydzielania insuliny. Insulina zaś umożliwia cukrowi we krwi dostęp do komórek.
 
Poza tym wspomaga to przyswajanie tak zwanych długołańcuchowych neutralnych aminokwasów do mięśni szkieletowych. Ponieważ te aminokwasy konkurują z tryptofanem o możliwość transportu przez barierę krew-mózg, w porównaniu z aminokwasami zwiększa się ilość tryptofanu w osoczu krwi. Więcej tryptofanu wpływa do mózgu i wzrasta wytwarzanie serotoniny. Co to oznacza? Decydującym czynnikiem dla centralnego tworzenia się serotoniny nie jest właściwa koncentracja krwi w tryptofanie, lecz relacja tryptofanu do pozostałych długołańcuchowych aminokwasów. Insulina zmienia tę relację na korzyść tryptofanu. Jeśli jednocześnie obniżysz spożycie białka z pożywienia (około 10 proc. dostarczanej energii), możesz dodatkowo poprawić relację pomiędzy aminokwasami.
 
Zresztą również cukier w połączeniu z tłuszczem (czekolada) za sprawą różnorodnych mechanizmów jest w stanie zwiększyć wytwarzanie serotoniny. Podczas pory zimowej poziom „hormonu szczęścia”, czyli serotoniny, obniża się szybciej. Dlatego próbujemy utrzymać jej wysoki poziom sięgając po słodycze. Najwyraźniej światło i cukier mają porównywalny efekt w odniesieniu do serotoniny!
 

Dostrzegajmy czynniki „wyzwalające”

 
Niemal każdy cierpiący na migreny wie, że reaguje atakami migreny na określone bodźce – w żargonie fachowym zwane czynnikami wyzwalającymi. Dlatego leczenie rozpoczyna się od odszukania tych czynników, aby następnie móc się ich wystrzegać. Takimi wywoływaczami migreny mogą być stres, ale również odciążenie od stresu (tak zwana migrena weekendowa), zmiany hormonalne, zmiany pogody, różnica czasu podczas podróży, czynniki środowiskowe, leki itd. Doświadczenie uczy, że produkty żywnościowe mogą także mieć udział w chwilowym ataku lub podczas długotrwałych, silnych bólów głowy. Czynniki wyzwalające są różne dla każdego cierpiącego na migrenę, niekiedy jednak migrena spada jak grom z jasnego nieba.
 

Składniki pożywienia – wywoływacze ataków migreny?

 
Atak migreny może zostać wywołany na przykład przez spożycie zawierających tyraminę produktów żywnościowych takich jak czekolada, ser żółty, czerwone wino, banany, owoce cytrusowe, awokado, pomidory czy marynowane śledzie. (Tyramina jest hormonem tkankowym, podnoszącym ciśnienie krwi.) Jako ewentualny wywoływacz znany jest dodatkowo glutaminian sodu, wzmacniacz smaku, który często wykorzystywany jest do przyprawiania potraw kuchni chińskiej i azjatyckiej w ogóle, który możesz jednak spotkać również w daniach gotowych oraz w zupach z torebek i w kostkach rosołowych. Za kolejne wywoływacze ataków migreny uważane są kofeina, nikotyna oraz bodziec zimna (na przykład w trakcie jedzenia lodów). Ataki migreny mogą jednak wystąpić również wtedy, gdy cierpiący na migrenę zrezygnują z posiłku. Dlatego tak istotne jest, by jeść regularnie! Również post może wywołać atak migreny u niektórych osób dotkniętych tą przypadłością. Ataki migreny lub bóle głowy przypominające migrenę występują jednak także w połączeniu z nieprzyswajalnością niektórych produktów żywnościowych. W tym przypadku mamy najczęściej do czynienia z wystąpieniem reakcji alergicznej szczególnie na zboża, mleko krowie oraz jaja kurze.

 

 

prof. Michael Hamm

Żywność - naturalne lekarstwo. Co nam szkodzi, a co nam pomaga?

Wydawnictwo Esprit

2009

  1 2
Wspomóż Nas

Twoja ocena:

Średnia ocen:

5

Liczba głosów:

3

 

 

Komentarze użytkowników (0)

Sortuj według najnowszych

 

 

Logowanie

 
Opcja umożliwiająca automatyczne logowanie w serwisie przy kolejnej wizycie. Jest aktywna do momentu wylogowania.
zarejestruj się zapomniałeś hasła?
Zaloguj przez Facebook