Podróż w świat Europy

WAM

Z Bogiem czy mimo Boga? Czy współczesna Europa ma nawiązywać tylko do źródeł antycznych i oświeceniowych, czy także chrześcijańskich? Czy postęp wygra z tradycją, której broni Kościół?


Jerzy Pilikowski poszukuje odpowiedzi na te i inne pytania, zastanawiając się czy Europa jest dla nas wartością. Pisze o "ojczystych" miastach Europejczyków, gdzie rozwijało się chrześcijaństwo, rozkwitała zachodnia cywilizacja, powstawały pierwsze nowoczesne rządy. Zaznacza, że naród jest pojęciem naturalnym, a "europejskość" czymś wykalkulowanym - stąd bycie Europejczykami nie powinno oznaczać, że przestajemy być Polakami, Francuzami czy Niemcami. Wspólny mianownik łączący Europejczyków jednak istnieje, ukryty w wymiarze historycznym, geograficznym, politycznym, etnicznym i religijnym. "Podróż w świat Europy" pozwala dostrzec i lepiej poznać to kontynentalne uniwersum.

 

 

Podróż w świat Europy - zobacz więcej

 

FUNDAMENTY

 

do 843 roku

Antyczne fundamenty cywilizacji europejskiej i jej początki w okresie wczesnego średniowiecza

 

1. Jerozolima - Ateny - Rzym

Jerozolima

 
W Jerozolimie nie byłem. Znam jej panoramę tylko z albumu: z Góry Oliwnej roztacza się widok na gęsto zabudowane miasto, którego centralnym punktem jest złota kopuła meczetu (lub raczej przestrzennego pomnika) wzniesionego na wzgórzu Moria. Według tradycji biblijnej na tym właśnie wzgórzu znajduje się Święta Skała, gdzie Abraham miał złożyć w ofierze swego syna Izaaka i wyrazić tym swoje bezwzględne posłuszeństwo Bogu. Bóg za pośrednictwem anioła powstrzymał rękę Abrahama uzbrojoną w ofiarniczy nóż i wskazał baranka, uwikłanego nieopodal w ciernie, jako wystarczającą ofiarę zastępczą. Dla muzułmanów Abraham jest pierwszym i absolutnie doskonałym wyznawcą islamu. Przecież islam to "poddanie się woli Boga". A kto okazał poddanie się tej woli w sposób bardziej doskonały niż Abraham, który nie wahał się położyć na kamieniu ofiarnym własnego syna? Chrześcijanie odpowiadają, że postawa Abrahama jest tylko zapowiedzią decyzji samego Boga, który swego syna, Jezusa Chrystusa, przeznaczył na baranka ofiarnego za grzechy ludzkości. Zresztą ów baranek, którego anioł Biblia hebrajska, czyli Stary Testament Biblii chrześcijańskiej; Księga Rodzaju (Księga Genezis), rozdz. 22. wskazał Abrahamowi, może być postrzegany jako symbol Chrystusa (także uwikłanego w ciernie w postaci cierniowej korony). Na to wyznawcy judaizmu (a więc żydzi pisani z małej litery) odpowiedzą, że Abraham był patriarchą izraelskiego narodu, narodu wybranego, któremu Bóg powierzył wiarę w jednego Boga. To monoteistyczne dziedzictwo chrześcijanie i muzułmanie przejęli (co im się chwali), ale także samowolnie wypaczyli, uzupełniając o zbędne dodatki: o wizję fałszywego mesjasza w postaci Boga Syna (co jest dziełem chrześcijan) lub o objawienie przekazane Mahometowi (które jest podstawą islamu). Tak więc skała na wzgórzu Moria jest kamieniem węgielnym trzech wielkich religii monoteistycznych.
 
Jerozolimę założyli mieszkańcy kraju Kanaan (jak w głębokiej starożytności zwano Palestynę), Semici etnicznie pokrewni Izraelitom. Nazwali je miastem pokoju: Jeruszalaim. Szalom oznacza "pokój" w języku hebrajskim i w innych językach semickich używanych w tamtym regionie od pięciu tysiącleci. Rzymianie mawiali: nomen omen, co oznacza "imię to przepowiednia". Nie tym razem. Jeruszalaim wcale nie okazało się miastem pokoju. Około 1000 roku przed Chrystusem zdobyli je Izraelici. Król Dawid uczynił je stolicą . swojego królestwa. Syn Dawida, Salomon, wzniósł w jego centrum świątynię jedynego Boga, "tego, który jest". Od pobliskiego wzgórza Syjon, gdzie wznosiła się najstarsza część Jerozolimy zwana "Miastem Dawidowym", a obecnie znajduje się (rzekomy) grób Dawida, świątynny obszar sakralny stał się "Syjonem". Tę nazwę rozciągnięto później na całą Jerozolimę. "Syjon" to jednoczący symbol dla wszystkich Żydów uważających Palestynę za Ziemię Obiecaną, daną potomkom Abrahama przez samego Boga, jako ojczyznę o sakralnym wymiarze.
 
Gr. monotheos, czyli ,jeden bóg"; religie monoteistyczne to właśnie (w kolejności pojawienia się): judaizm, chrześcijaństwo, islam, zwane także religiami starotestamentowymi z powodu uznawania Biblii hebrajskiej za słowo Boga (wystarczające i jedyne dla żydów, przez chrześcijan uzupełnione o Nowy Testament, przez muzułmanów o Koran). Nazwa ta rozpowszechniła się dopiero w czasach perskich (od około 500 roku przed Chrystusem), a utrwaliła w czasach rzymskich (a więc w początkach naszej ery). Nt. nieporozumień terminologicznych związanych z nazwą narodu izraelskiego: przypis pierwszy na końcu części drugiej Podróży w świat etyki. Sylabowy skrót od sformułowania "jest, który jest", opisującego najistotniejszy atrybut jedynego Boga, którym jest samo istnienie, to w języku hebrajskim JAHWE.
 

Niewola babilońska

 
Żydzi oczekiwali mesjasza, wysłannika Bożego, człowieka wybranego przez samego Boga do wielkich dzieł i duchowo namaszczonego nadzwyczajnym charyzmatem. Oczekiwali go tym bardziej wtedy, gdy doczesna świetność Królestwa Izraelskiego przeminęła. Tuż po śmierci Salomona (około 930 roku przed Chrystusem) jednolite państwo uległo rozpadowi na królestwo północne (Izrael w węższym rozumieniu) oraz południowe (Judea). Jerozolima była stolicą Judei, dlatego kraj ten pozostał centrum duchowego życia całego narodu. W VIII wieku przed Chrystusem Asyryjczycy, okrutni wojownicy z północnej Mezopotamii, zniszczyli państwo Izrael i wysiedlili jego ludność. Po większości izraelskich plemion słuch zaginął. Pozostała tylko Judea. Ale i ona około 580 roku przed Chrystusem padła ofiarą agresji ze strony Chaldejczyków, tym razem mieszkańców południowej Mezopotamii (gdzie największym miastem był Babilon). Król babiloński Nabuchodonozor (Nebukadnezar) przesiedlił Judejczyków, których już możemy nazywać Żydami, na brzegi Tygrysu i Eufratu. Po pięćdziesięciu latach "niewoli babilońskiej" część potomków dawnych przesiedleńców za zgodą króla perskiego Cyrusa, który około 530 roku przed Chrystusem podbił Babilon, powróciła do Judei. Wtedy wokół Świętej Skały na górze Moria (zwanej też Syjonem) odbudowano świątynię Jahwe. Była ona architektonicznie dużo skromniejsza niż świątynia Salomona, ale dla sprawowanego w niej kultu była z tą poprzednią w pełni tożsama. To właśnie kapłani skupieni wokół "drugiej świątyni" w V wieku przed Chrystusem dokonali ostatecznej redakcji Biblii hebrajskiej (a więc naszego Starego Testamentu).
1 2 3 4  
Wspomóż Nas

Twoja ocena:

Średnia ocen:

0

Liczba głosów:

0

 

 

Komentarze użytkowników (0)

Sortuj według najnowszych

Facebook @portalDEONTwitter @deon_plYouTube @portalDEONplInstagram @deon_plKontakt

Logowanie

 
Opcja umożliwiająca automatyczne logowanie w serwisie przy kolejnej wizycie. Jest aktywna do momentu wylogowania.
zarejestruj się zapomniałeś hasła?
Zaloguj przez Facebook