Osoby skazane nie mogą kandydować

Kandydatem na prezydenta nie może zostać osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu, ścigana z oskarżenia publicznego za winę umyślną. O weryfikację tych informacji PKW poprosi Krajowy Rejestr Karny, po złożeniu przez komitety list ze 100 tys. podpisów poparcia.

Zgodnie z art. 127 ust. 3 konstytucji na prezydenta może być wybrany obywatel polski, który najpóźniej w dniu wyborów kończy 35 lat i korzysta z pełni praw wyborczych do Sejmu, czyli biernego i czynnego prawa wyborczego.

Jednocześnie ustawa zasadnicza w art. 99 ust. 3 stanowi, że "wybraną do Sejmu lub do Senatu nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego".

Jednak przepisu o zakazie ubiegania się o fotel prezydencki osób skazanych nie ma w prezydenckiej ordynacji wyborczej. To - jak powiedział PAP konstytucjonalista prof. Piotr Winczorek - nie jest problemem, bo najwyższym aktem normatywnym jest właśnie konstytucja.

Podkreślił, że przepisy ustawy zasadniczej stosuje się bezpośrednio i nie muszą być one przełożone na zapisy ustawy. "Zmiany do ordynacji (o wyborze prezydenta - PAP) nie zostały wprowadzone, ale - moim zdaniem - nadrzędną pozycję w tej kwestii ma jednak konstytucja, bo jest najwyższym aktem normatywnym" - podkreślił.

Sekretarz Państwowej Komisji Wyborczej Kazimierz Czaplicki poinformował PAP, że Komisja po przyjęciu zgłoszeń kandydatów, czyli po złożeniu 100 tys. podpisów, skieruje zapytanie do Krajowego Rejestru Karnego, czy dana osoba nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za czyn ścigany z oskarżenia publicznego z winy umyślnej, w tym również za przestępstwo skarbowe.

Chodzi o osoby prawomocnie skazane przez sądy obu instancji na karę pozbawienia wolności (również w zawieszeniu) za przestępstwo ścigane przez prokuraturę (a nie osobę prywatną) i wymienione w Kodeksie karnym lub Kodeksie karnym skarbowym. Przestępstwo to musi być dokonane umyślnie, tzn. sprawca musiał chcieć je popełnić i zdawać sobie sprawę, że je popełnia.

Czaplicki dodał, że Krajowy Rejestr odpowiada niezwłocznie na zapytanie PKW.